  ftape-HOWTO - streamery w Linuxie - jak to zrobi
  Autor : Kevin Johnson, <kjj@pobox.com>
  v2.0, 15 Marca 1997
  _W_e_r_s_j_a _p_o_l_s_k_a _: _J_a_k_u_b _C_h_m_i_e_l_e_w_s_k_i _y_a_c_o_o_b_@_m_a_n_a_g_e_r_._a_e_._w_r_o_c_._p_l
  _v_0_._9_9_._1_, _6 _l_i_p_c_a _1_9_9_7 _r_o_k_u_.

  Dokument ten zawiera najwaniejsze przykazania dotyczce sterownika
  ftape. Sterownik ten obsuguje napdy zgodne z QIC-40, QIC-80,
  QIC-3010 i QIC-3020. Standardy QIC-3010 i QIC-3020 znane s te jako
  Niniejszy tekst nniiee ddoottyycczzyy urzdze SCSI ani streamerw zgodnych z
  QIC-02. Napdy DAT zazwyczaj (zawsze?) komunikuj si z komputerem
  przez sterownik SCSI. Tekst ten jest jednym z wielu dokumentw HOWTO.
  List tych prac mona znale tutaj <http://sun
  site.icm.edu.pl/pub/Linux/doc/HOWTO> a same dokumenty mona cign
  przez ftp z ftp.icm.edu.pl, ftp.pwr.wroc.pl (to s polskie mirrory)
  lub z sunsite.unc.edu:pub/Linux/doc/HOWTO. Mona te je oglda na WWW
  - kady mirror LDP
  ______________________________________________________________________

  Table of Contents:

  1.      Legalnoci

  2.      Historia uaktualnie

  3.      Wstp

  3.1.    Co to jest

  4.      Instalacja

  4.1.    Gdzie mona znale

  4.2.    Instalacja sterownika

  4.3.    ledzenie rozwoju

  4.4.    Wsppraca

  5.      Tamy i streamer w uyciu

  5.1.    Formatowanie

  5.1.1.  Czy mona formatowa tamy pod Linuxem?

  5.1.2.  Jakich programw uywa do formatowania tam (dla DOS'u)?

  5.2.    Retenstioning

  5.3.    Czyszczenie napdu

  5.4.    Napdy wsppracujce z

  5.5.    kontrolery wsppracujce z

  5.5.1.  Iomega Ditto Dash i inne kontrolery 2Mbps

  5.6.    Napdy

  5.7.    Wsppraca zewntrznego streamera z

  5.8.    Pyty gwne PCI i

  6.      Archiwizowanie i odtwarzanie danych

  6.1.    Archiwizowanie

  6.2.    Odtwarzanie danych

  6.3.    Weryfikacja archiwum

  6.4.    Zapisywanie kilku(nastu) archiww na jednej tamie

  6.5.    Doczanie nowych plikw do archiwum

  6.6.    Montowanie/demontowanie

  7.      Tworzenie dyskietki systemowej (startowej) dla

  8.      Czsto zadawane pytania (FAQ)

  8.1.    Czy

  8.2.    Jak szybki jest

  8.3.    Jak zmienia si ,,trace-level''?

  8.3.1.  Sposb 1.

  8.3.2.  Sposb 2. Zmiana ,,trace-level'' przy pomocy

  8.3.3.  Sposb 3. Rekompilacja sterownika

  8.4.    Czy mog wymienia tamy z kim, kto uywa MS-DOS?

  8.5.    Jak to zrobi ... z

  8.6.    Transfer danych przez DMA powoduje pojawianie si bdw ECC

  8.7.    (TT

  8.8.    Co to s te ,,versioned symbols''?

  8.9.    (TT

  8.10.   (TT

  8.11.   Gdzie mog znale binaria/kody rdowe/strony podrcznika
  programw

  8.12.   Gdzie mona znale informacje na temat standardu QIC?

  8.13.   Jak wielko bloku powinienem stosowa uywajc

  8.14.   (TT

  8.15.   Syslogd przesadza z iloci komunikatw

  8.16.   ,,Polerowanie''

  8.17.   Prbujc skompilowa

  8.18.   Co robi '

  8.19.   Help! W pliku syslogu system raczy mnie komunikatem

  8.20.   Czy wszysko jest w porzdku, gdy wykonujc komend

  9.      Odpluskwianie sterownika

  9.1.    Jdro/

  9.2.    No dobra, to bd - jak go zgoi?

  10.     Podzikowania

  11.     Od tumacza

  11.1.   Obsuga napdw podczanych do portu rwnolegego

  11.2.   Sowo o Ftape-HOWTO-pl

  11.2.1. Zmiany

  11.2.2. Adres

  11.2.3. ,,Feedback'' czyli wszelkie
  ______________________________________________________________________

  11..  LLeeggaallnnooccii

  Niniejszy dokument (ftape-HOWTO) moe by reprodukowany i
  rozprowadzany w caoci pod nastpujcymi warunkami:

       Copyright (c) 1993-1996 by Kai Harrekilde-Petersen
       Email: khp@dolphinics.no

       Copyright (c) 1996-1997 by Kevin Johnson
       Email: kjj@pobox.com

       Tumaczenie na jzyk polski:
       Copyright (c) 1997 by Jakub Chmielewski
       Email: yacoob@manager.ae.wroc.pl

  Linux ftape-HOWTO jest darmowy; moesz go kopiowa, modyfikowa
  zachowujc jednak postanowienia wesji drugiej (i nastpnych) Licencji
  GNU General Public Licence opublikowanej przez Free Software
  Foundation.

  Dokument ten zosta napisany aby pomc/usprawni prac uytkownikw
  systemu Linux, jednak autor NIE DAJE ADNYCH GWARANCJI.  Wicej
  szczegw znajdziesz w GNU General Public Licence.

  Autor zachca do kopiowania i dytrybucji niniejszego dokumentu w
  celach prywatnych jak i komercyjnych, pod warunkiem, e pozostaj one
  w zgodzie z zaleceniami GNU General Public Licence.  Oznacza to, e
  mona go kopiowa jednak bez adnych opat (z wyjtkiem tych
  pokrywajcych koszty reprodukcji) - czyli bez zysku.  Autor (no i
  tumacz) wyraa niniejszym zgod na reprodukowanie swojej pracy w
  jakiejkolwiek postaci - fizycznej bd elektronicznej.

  Uwaga! Prace oparte na Linux ftape-HOWTO (w szczeglnoci tumaczenia)
  musz by dostpne zgodnie z GNU General Public Licence i oryginalny
  copyright musi zosta nienaruszony. Jeli dodae nowe informacje do
  tego dokumentu, musisz utworzy jego tekst rdowy (tzn w formacie
  SGML) aby mc go uaktualnia. Przelij, prosz swoje uaktualnienia do
  autora: kjj@pobox.com. Pozwoli to na doczenie twoich informacji do
  oryginau i pozwoli wszystkim si z nimi zapozna.

  Autor zachca do zaczania niniejszego dokumentu do dokumentacji
  twoich programw. Zgodnie z wczeniejszym zezwoleniem moesz ten tekst
  drukowa lub w innej formie przekazywa osobom trzecim (oczywicie
  zachowujc copyright). Moesz take, jeli uznasz to za stosowne
  doczy odpowiedni ,,dodatek instalacyjny'' dotyczcy twojego
  programu lub zmieni tre odpowiednich rozdziaw.

  Autor chciaby by informowany o jakichkolwiek planach publikowania
  tego tekstu w celach komercyjnych. Zapewni to Tobie dostp do
  aktualnych wersji dokumentu. Jeli zdarzy si, e jego nowsza wersja
  bdzie miaa ukaza si lada dzie, moe zechcesz poczeka z
  publikacj twojej pracy do czasu ukazania si najwieszej wersji.

  Jeli rozprowadzasz ten dokument w celach komercyjnych, wszelkie
  wartoci materialne (finansowo pynne) jak i wydrukowane egzemplarze
  dokumentu przekazane autorowi spotkaj si z jego wielk
  wdzicznoci. Wesprzesz w ten sposb autorw darmowego oprogramowanie
  oraz Linux Documentation Project.

  Jeli masz pytania, komentarze, oto adres autora: kjj@pobox.com.

  22..  HHiissttoorriiaa uuaakkttuuaallnniiee

     wweerrssjjaa 22..00 ((1155..33..11999977))

       opis ftape w  wersji 2.11 i 3.xx

       mnstwo innych uaktualnie

     wweerrssjjaa 11..99 ((2200..99..11999966))

       Nowy administrator ftape i HOWTO.

       Kilka drobnych poprawek w formatowaniu i ortografii.

       Uaktualnienie do wersji 2.0 jdra.

       Dodane niektre informacje o ftape autorstwa Andrewa Martina.

     wweerrssjjaa 11..88 ((2222..55..11999966))

       Zmieniony Copyright (zgodny z GNU GPL v2)

       Zmieni si adres email administratora.

       uaktualnienie do ftape-2.08

       ftape jest teraz czci jdra.

     wweerrssjjaa 11..77..11 ((1133..22..11999966))

       Uaktualnienie do ftape-2.06b

     wweerrssjjaa 11..77 ((JJaannuuaarryy 2288..11..11999966))

       Uaktualnienie do ftape-2.06 i moduw-1.3.57

     wweerrssjjaa 11..66..22 ((2233..11..11999966))

       Dodano opis Connor TST3200R.

       Uaktualnino informacje o 2Mbps FDC.

     wweerrssjjaa 11..66..11 ((1166..11..11999966))

       drobne poprawki

     wweerrssjjaa 11..66 ((1100..11..11999966))

       Nowy administrator ftape'a

       Uaktualnienie do w2.05

       Dodane nowe napdy

  33..  WWssttpp

  Sterownikiem ftape i jego rdami administruje  Claus Heine
  <claus@momo.math.rwth-aachen.de>. Jego strona WWW znajduje si w
  http://samuel.math.rwth-aachen.de/~LBFM/claus/ftape/ftape-page.html.

  Jeli masz jakie problemy, pytania zwizane z ftape, sprbuj umieci
  je na licie  linux.dev.tape. Jest to lista Usenet, ktra jest kopi
  listy dyskusyjnej linux-tape@vger.rutger.edu (zobacz te punkt
  ``ledzenie rozwoju ftape'a'') Polecam korzystanie z grup dyskusyjnych
  zamiast bezporednio z listy, poniewa serwer vger jest co nieco
  przeciony listami.

  Wracajc do streamerw osobicie uywam ftape (to mj gwnym rodek
  archiwizacji danych na mojej maszynce :-). Nie chciabym tutaj poleca
  jakiegokolwiek sprztu. Ja uywam Iomega Ditto Tape Insider 3200 i
  jest dla mnie wystarczajcy.  Lista urzdze obsugiwanych przez
  sterownik znajduje si w punkcie  ``Napdy wsppracujce z ftape'm''.

  Jeli masz jakie kopoty ze streamerem a znalaze jakie rozwizanie
  podziel si swoimi uwagami z innymi (lista dyskusujna -
  linux.dev.tape) oraz ze mn (<kjj@pobox.com>).

  Swoj poczt przegldam zwykle kilka razy na tydzie, staram si te
  odpowiada na kady list, ale nie mog gwarantowa, e odpisz
  natychmiast. Czsto te przegldam listy dyskusyjne linux.dev.tape
  oraz kernel'a

  Jeli niniejszy tekst dotar do ciebie w formie drukowanej, lub te
  tylko w czci odwied prosz stron the Linux Documentation home page
  <http://sunsite.unc.edu/mdw/linux.html> lub ftp to
  <ftp://sunsite.unc.edu:/pub/Linux/doc/HOWTO> aby dowiedzie si czy
  nie ma nowszej wersji tego tekstu. Moe to zaoszczdzi ci wiele
  kopotu.

  Jeli zechcesz do mnie napisa, umie prosz nagwek ftape w linijce
  tematu listu. Moe to uchroni twj list przed wirtualn mierci,

  33..11..  CCoo ttoo jjeesstt ffttaappee

  ftape jest sterownikiem, ktry obsuguje rne typy tanich streamerw
  podczanych do kontrolera dyskietek.

  ftape nie jest programem archiwizujcym - jest tylko sterownikiem,
  ktry pozwala uywa tasiemca (tak samo jak sterownik SoundBlaster'a
  pozwala wykorzysta t kart) poprzez pliki /dev/[n]rft[0-3].

  Pierwsze wersje ftape zostay napisane przez Bas'a Laarhoven'a z
  ,,niewielk pomoc ze strony przyjaci'', ktrzy pomogli rozgry ECC
  (Error Correcting Code). Prawa autorskie do ftape'a nale do Bas'a i
  s zgodne z GNU Genral Public Licence, ktra to mwi: ,,spoko, moesz
  kopiowa i rozdawa ttoo, tylko pozwl i innym to robi''.

  ftape jest ju od duszego cakiem stabilnym sterownikiem. Jest
  wystarczajco bezpieczny aby na tamach mona byo skadowa wane
  dane (chocia dobrym nawykiem jest sprawdza swoje archiwa co jaki
  czas, eby nie by (nie)mile zaskoczonym pewnego piknego poranka...).

  ftape wsppracuje z napdaami zgodnymi ze specyfikacj QIC-117 oraz z
  jednym z nastpujcych standardw: QIC-80, QIC-40, QIC-30101 lub
  QIC-3020.

  ftape nie wsppracuje z napdami QIC-02, IDE (ATAPI) ani SCSI.
  Wsppraca z napdami SCSI jest moliwa dziki plikom /dev/[n]st[0-70
  oraz jdru, ktre zawiera sterowniki SCSI. Informacje o napdach SCSI
  mona znale w SCSI-howto. Urzdzenia ATAPI s obsugiwane przez
  kernel (jdro) od wersji 1.3.46. Zajrzyj do punktw ``Napdy
  wsppracujce z ftape'' oraz ``Napdy nie wsppracujce z ftape'', w
  ktrych znajduje si spis tych urzdze.

  44..  IInnssttaallaaccjjaa ffttaappee'a

  44..11..  GGddzziiee mmoonnaa zznnaallee ffttaappee

  Wersje 2.0.x jdra zawieraj sterownik ftape w wersji 2.08.  Jednak
  najlepiej zdoby najnowsz wersj kodu rdowego. Nowsza wersja
  zawiera pliki nie doczone do jdra oraz duo bogatsz dokumentacj
  dotyczc instalacji itd.

  Najwiesze wersje sterownika (2.11a i wyej) dostpne s na stronie
  http://samuel.math.rwth-aachen.de/~LBFM/claus/ftape/ftape-page.html.
  Gdy pisz ten dokument dostpna jest ju wersja 3.xx ftape'a. Niemniej
  polecam starsze wydanie (2.xx), chyba e masz ochot igra z ogniem
  (3.xx jest wersj rozwojow i z pewnoci ma kilka robaczkw :-) ).

  44..22..  IInnssttaallaaccjjaa sstteerroowwnniikkaa

  Niniejszy punkt zawiera informacje dotyczce instalacji sterownika
  w2.11a i czynnociach, ktre musz j poprzedza.

  Zakadam, e masz ju skompresowany kod rdowy (najprawdopodobniej
  ftape-2.11a.tar.gz). Umie go w katalogu docelowym (np /usr/src lub
  ~/src) rozpakuj komend tar xvzf ftape-2.11a.tar.gz Wszystkie pliki
  zostan umieszczone w podkatalogu ftape-2.11a czyli w
  /usr/src/ftape-2.11a albo ~/src/ftape-2.11a. Mona te wrzuci cay
  pakiet do /usr/src/linux/drivers/char/ftape ale osobicie radz
  najpierw przeczyta dokumentacj a potem zdecydowa gdzie go umieci.

  Na pocztek przeczytaj plik README - zawiera on bardzo wane
  informacje.  Jeli autor radzi zajrze do innych plikw i zapozna si
  z ich treci - zrb to. Uchroni ci to przed przykrymi
  niespodziankami pniej i znacznie uproci dalsz instalacj.

  Dobra rada: NIE rozpoczynaj instalacji (kompilacji) pakietu jeli
  dokadnie nie przeczytae README lub Install-guide.  W pliku README
  autor wspomina o licie dyskusyjnej linux-tape. Ja radz jednak
  zapisa si na linux.dev.tape, poniewa serwer obsugujcy t pierwsz
  jest, jak ju wspominaem, przeadowany.

  S dwa sposoby korzystania z ftape'a

    Skompilowa sterownik jako sta cz jdra.

    Skompilowa go jako modu.

  Pierwsza metoda bdzie zapewne nastrcza mniej kopotw. Zalet
  drugiej jest fakt, e modu adowany jest do pamici tylko wtedy, gdy
  jest potrzebny (zawsze mona go zdeinstalowa bez koniecznoci
  przeadowania systemu).  Autor wczesnych wersji sterownika (Bas
  Laarhoven) twierdzi jednak, e nie by on przeznaczony do kompilacji
  jako modu (_o_d _t_e_g_o _c_z_a_s_u _w_i_e_l_e _s_i_ _z_m_i_e_n_i__o _i _t_e_r_a_z _f_t_a_p_e dziaa bez
  zarzutu w obydwu wersjach  - przynajmniej u mnie - tumacz :) ).

  Na swoim komputerze sterownik kompiluj bezporednio do jdra. Myl,
  e jest to lepsze rozwizanie, poniewa mniej jest z tym problemw.
  Radz tak wanie zrobi, chyba e masz dobry powd aby postpi
  inaczej i jeste przygotowany na komplikacje, ktre mog wynikn
  podczas przygotowywania moduw. Jeli zdecydujesz si kompilowa
  sterownik bezporednio do jdra, to:

    pamitaj e nie mona uywa zftape zamiast ftape poniewa obydwa
     te programy uywaj tego samego bardziej znaczcego numeru
     sterownika,

    moesz pomin wikszo instrukcji dotyczcych przygotowywania
     moduw.

  Jeli uywasz jdra w wersji 1.2, powiniene zaopatrzy si take w
  pakiet modules-1.3.57 a nie modules-1.2.8. (Bj rn Ekwall,
  administrujcy pakietem modules to wanie zaleca).

  Jeli masz wersj 1.3.x jdra, powiniene rozway przejcie na wersj
  2.0.x.  Jdro 1.3.x byo wersj rozwojow zanim powstaa stabilna
  2.0.x.

  44..33..  lleeddzzeenniiee rroozzwwoojjuu ffttaappee'a

  Rozwj ftape'a mona ledzi dziki licie Usenet linux.dev.tape.  Jak
  ju wczeniej wspomniaem jest to kopia linux-tape@vger.rutgers.edu
  ale ze wzgldu na przecienie tego serwera, radz korzysta z
  Usenet'u.

  Jeli nie masz dostpu do Usenet'u moesz zapisa si na t list
  wysyajc e-mail'a do majordomo@vger.rutgers.edu  o nastpujcej
  treci: subscribe linux-tape'. Na pocztek otrzymasz list zawierajcy
  informacje o sposobie korzystania z listy (wysyanie wasnych uwag,
  sposb wypisania si z listy itd.) Miej jednak na uwadze, e nie mam
  (NIE MAM) adnych przywilejw jeli chodzi o t list. Nie jestem w
  stanie wypisa ci z niej, jeli serwer nie chce zrobi tego
  automatycznie, mog co najwyej wysa ci list z kondolencjami (co ci
  w niczym nie pomoe).

  44..44..  WWsspppprraaccaa ffttaappee i stacji dyskietek

  Jako, e streamer i stacja dyskw cz si z tym samym kontrolerem (i
  wykorzystuj to samo przerwanie - IRQ6) nie mog pracowa rwnolegle.
  Dlatego, jeli zamontowae ju (mount) stacj dyskw i sprbujesz
  odwoa si do streamera, ftape wywietli komunikat, e nie moe
  przej przerwania IRQ6 i odmwi wsppracy. Staje si to szczeglnie
  uciliwe, gdy chcesz stworzy dyskietk systemow (ratunkow), ktra
  korzystaaby z ftape'a. Rozwizaniem jest albo adowanie dyskietki
  startowej do ramdysku i wtedy odczenie stacji dyskw (umount) albo
  zaopatrzenie si w dwa kontrolery FDC.

  55..  TTaammyy ii ssttrreeaammeerr ww uuyycciiuu

  55..11..  FFoorrmmaattoowwaanniiee

  Zanim tama jest zdatna do uytku, musi zosta najpierw sformatowana.
  Proces formatowania dzieli tam na sektory i zapisuje najwaniejsze
  informacje na noniku. Inne streamery (SCSI itd) zwykle nie wymagaj
  formatowania, ale te podczane do FDC musz po prostu udawa
  dyskietki (troch to dziwne, ale tak to ju jest).

  55..11..11..  CCzzyy mmoonnaa ffoorrmmaattoowwaa ttaammyy ppoodd LLiinnuuxxeemm??

  Nie. (Na razie, bo trwaj ju prace nad tym)

  Dopki nie mona tego robi pod Linuxem, trzeba niestety uywa M*
  DOSa (Tfu!Beeh...) albo kupowa tamy ju sformatowane. Trzeba jednak
  pamita, e niektre preformatowane tamy zostay przygotowane bbeezz
  sprawdzania czy nie zawieraj bdnych sektorw!.  Jeli ftape
  stwierdzi, e tama nie ma zaznaczonych adnych bdnych sektorw,
  poinformuje ci o tym specjalnym ostrzeeniem.  Jeli ftape bdzie
  mia kopoty z odczytem/zapisem twojej nowej tamy, sprbuj sprawdzi
  j pod DOS'em. Jeli i dosowskiemu oprogramowaniu nie spodoba si
  twoja tama, rozwizaniem moe by przeformatowanie jej.  Pamitaj
  jednak, e zanim bdziesz mg uywa nowo sformatowane tamy, musisz
  je najpierw wyczyci poleceniem:

               # mt -f /dev/nftape erase

  55..11..22..  JJaakkiicchh pprrooggrraammww uuyywwaa ddoo ffoorrmmaattoowwaanniiaa ttaamm ((ddllaa DDOOSS''uu))??

  Poniej wymienione zostay programy, ktre zostay sprawdzone i
  chodz:

    Colorado Memory System's software (tape.exe)

    Conner Backup Basics v1.1 i wszystkie wersje pod Windowsy

    Norton Backup

    QICstream wersja 2

    Tallgrass FileSecure v1.52

    Escom Powerstream 3.0 (qs3.exe -- QICstream v3?)

  A te programy s mniej lub bardziej pewne:

    Conner Backup Basics 1.0

    Colorado Windows tape

    CP Backup (marnuje miejsce na tamie, ale poza tym jest w porzdku)

  W zasadzie wikszo programw pod DOS'em cakiem nadaje si do
  formatowania tam. Program Conner Backup Basics v1.0 mia bd
  spowodowany z interpretacj specyfikacji QIC przez programistw
  (sic). Bd ten zosta poprawiony w wersji 1.1. ftape wykryje t
  usterk i nie ,,wysypie'' si na niej.

  Od Dennisa T. Flaherty (<dennisf@denix.elk.miles.com>) dowiedziaem
  si ostatnio, e posiadacze Connera C260MQ (niestety tylko w USA) mog
  otrzyma wersj 1.1 tego programu dzwonic pod numer 1-800-4Conner za
  darmo lub pacc tylko za dyskietk. Dla innych pocieszenie - wersja
  dla Windows nie ma tego bdu i powinna dziaa dobrze. Niektre
  wersje oprogramowania pod Windows'y dla streamerw Colorado maj

  bd, ale ftape rozpoznaje i ,,obchodzi'' go.

  Dobrym programem jest take Central Point Backup ale ten znw marnuje
  drogocenne miejsce na tamie gdy znajdzie jaki uszkodzony sektor.

  UWAGA: Jeli uywasz innego oprogramowania pod DOS'a, nie wymienionego
  przeze mnie, napisz do mnie  (<kjj@pobox.com> ebym mg uaktualni
  powysz list.

  55..22..  RReetteennssttiioonniinngg

  Tamy QIC s szczeglnie wraliwe na rozciganie. Powodem tego jest
  fakt, e podczas preformatowania zapisywana jest na nich informacja o
  sektorach, podczas gdy w innych rodzajach streamerw informacje
  synchronizacji (pozycjonowania) s zapisywane wraz z twoimi danymi.
  Jeli taka tama rozcignie si, mog wystpi przekamania odczytu
  (sektor si wydua). Oczywicie im dusza tama, tym wiksze
  niebezpieczestwo uszkodzenia nonika.

  Dobrym rozwizaniem jest wic kilkuktrotne ,,retensionowanie'' (czyli
  rozpranie)  nowej tamy przed pierwszym uyciem (zapisem danych albo
  formatowaniem). Retensionowanie tamy zalecane jest take wtedy, gdy
  podczas odczytu wystpuj bdy oraz przed kadym dokonaniem zapisu na
  tam.

               # mt -f /dev/nftape retension

  55..33..  CCzzyysszzcczzeenniiee nnaappdduu

  Powierzchnia tamy pokryta jest zwizkiem tlenu. Kiedy nonik styka
  si z gowic zostawia na jej powierzchni niewielk ilo osadu. Co
  jaki czas powiniene j czyci. najlepiej uy mikkiej szmatki lub
  czego z naturalnych wkien (eby nie porysowa gowicy) oraz pynu
  czyszczcego zalecanego przez producenta streamera. (Producent
  Jumbo-250 poleca zwyky czysty spirytus - swj chop - tumacz).
  Sposb czyszczenia powinien by opisany w instrukcji.

  Jeszcze jedna uwaga: jeli zacze korzysta z zupenie nowej tamy,
  powiniene take wyczyci gowic - nowe tamy zostawiaj wicej
  osadu po pierwszym uyciu.

  Podzikowania dla Neal'a Friedman'a za doradzenie aby te informacje
  umieci w tym dokumencie.

  55..44..  NNaappddyy wwsspppprraaccuujjccee zz ffttaappee

  Wszystkie napdy zgodne z QIC-117 _o_r_a_z zgodne z QIC-40, 80, 3010 lub
  3020 powinny dziaa. ftape rozpoznaje take streamery QIC-WIDE i
  Travan (TR-1 to po prostu QIC-80 na 8 mm tamie, TR-2 i TR-3 to
  odpowiednio QIC-3010 i 3020).

  Na dzie dzisiejszy znane mi s nastpujce urzdzenia wsppracujce
  z ftape

     AAllllooyy RReettrriieevveerr 225500

     AArrcchhiivvee 55558800ii,, XXLL99225500ii

     CCoolloorraaddoo DDJJ--1100,, DDJJ--2200 ((ttzznn:: JJuummbboo 112200,, JJuummbboo 225500))

     CCoolloorraaddoo 11440000
        <kosowsky@bellini.harvard.edu> poinformowa mnie o kopotach
        podczas archiwizowania 1GB danych za pomoc tapera.

     HHPP CCoolloorraaddoo TT11000000
        dziaa z tamami 3M Travan 400M (TR-1) 120M.  Zgoszono ju
        kilkukrotnie, e mt zawiesza si, ale dziaa z archiwami
        utworzonymi przez tar. Jeli chcesz posugiwa si cpio,
        korzystaj raczej z ftape a nie z zftape.
        (<millner@millner.bevc.blacksburg.va.us>)

        Wiele osb miao problemy z zftape - napd cigle zatrzymywa
        si i wznawia prac (<75104.1756@compuserve.com>). Wydaje si,
        e winny jest napd, ktry zbyt szybko czyta dane i komputer
        gubi je; bufory DMA s oprniane zanim zd si zapeni.
        Rozwizanie jest tu proste - uy nowszej wersji zftape albo
        stosowa wiksze bufory DMA.
        (<millner@millner.bevc.blacksburg.va.us>).

     CCoonnnneerr CC225500MMQQ((TT))
        Napd ten zgasza bedy zapisu i czsto repozycjonuje tam
        (Frank Stuess z Nacamar Data Communications).

     CCoonnnneerr TTSSMM442200RR,, TTSSMM885500RR
        Modele 400 i 800 wsppracuj tylko z tamami TR-1.

     CCoonnnneerr TTSSTT33220000RR
        Pracuje z tamami TR-3 (tzn. tylko pojemno 1600MB) przy
        prdkoci 1Mbps.  Wsppracuje te z QIC-WIDE 400m (Sony 5122?)
        (<chris@cs.wmich.edu>).  Obsuguje te tamy TR-3, QIC-3010 oraz
        QIC-3020. Napd dostarczany jest z kontrolerem FDC z 2MB RAMU na
        pokadzie.

        Prawdopodobnie wsppracuje z ftape 2.05 jeli podczony jest
        do szybkiego kontrolera (eby mc korzysta z QIC-3020).
        Niektrzy nie mog odczytywa rzadkich dyskietek. Prawdopodobnie
        trzeba grzeba w IRQ/portach/DMA (<chris@yakkocs.wmich.edu>).

     CCoonnnneerr TTSSTT880000RR
        Dzia z tamami TR-1, Sony QW5122F (210m) i DC2120. Pono
        pracuje z ftape 2.02e (ale nie  2.03b) oraz z v2.05
        (<khp@pip.dknet.dk>).  Wymaga patcha ''the length patch''.
        Zgoszono mi, e moesz potrzebowa zmodyfikowa Makefile eby
        upewni si, e ftape odwouje si do pierwszego (PRIMARY)
        kontrolera dyskietek (<jzc@primenet.com>). Pojawia si take
        bd "Timer expired" gdy uywane s tamy TR-1 i ftape
        2.05-2.07) (<les@amc.uva.nl>).

     CCoonnnneerr CCTTTT33220000
        CTT3200 jest przypuszczalnie odpowiednikiem Iomega Ditto 3200.
        Dziaa z doczonym kontrolerem 2Mbps ale przy szybkoci 1Mbps.
        Na niektrych maszynach nie dziaa pod DOSem
        (<jmorris@dtx.net>).

     CCoonnnneerr 11..77GG TTaappeessttoorr ((TTSSMM11770000RR))

        Dziaa z nonikami QIC-WIDE (<pschmidt@slip.net>). Czciowo
        take z QIS-3200. Jeli uywasz kontrolera HSC-2, musisz zmieni
        numer kanau DMA (zwikszy o 1, kana 2? - w Makefile). Potem
        musisz zmodyfikowa plik Makefile ftape'a, eby ten uwzgldni
        zmiany. Jednak, nawet z tymi poprawkami ftape nie dziaa do
        koca poprawnie (co to znaczy flaky???)  (<ttait@tiac.net>).
        Kontroler HSC moe nie dziaa w trybie 2Mbps - wywietlany jest
        tylko komunikat "dumb tape stop" i koniec. (<ttait@tiac.net>).

     EEssccoomm oorr AArrcchhiivvee ((HHoorrnneett)) 3311225500QQ

     EExxaabbyyttee EEXXBB--11550000
        Dziaa z tamami QIC-3010, wymaga jednak atki (,,the length
        patch'').

     EExxaabbyyttee TTRR--33

     IIrrwwiinn 8800SSXX,, IInnssiigghhtt 8800MMbb

     IIoommeeggaa 225500

     IIoommeeggaa DDiittttoo TTaappee IInnssiiddeerr 442200,, 11770000

     IIoommeeggaa DDiittttoo TTaappee IInnssiiddeerr 33220000
        Wanie tego streamera uywam. Z mojego dowiadczenia wiem, e
        standardowe ustawienie jumperw uniemoliwia poprawne dziaanie
        napdu. Numer irq i ioport pozostaw bez zmian (odpowiednio 6 i
        0x370) ale zmie DMA z 3 na 2.

        W starszych wersjach ftape trzeba doda nastpujc lini do
        pliku vendors.h: {0x08882, 80, wake_up_colorado, "Iomega 3200"}

        Problemy wystpuj take z ftape v2.07 i jdrem 1.12.13.
        Jakiegokolwiek akceleratora by nie uywa, na niektrych
        komputerach, napd moe by uyty tylko raz (<erwin@box.nl>).
        Czasami, take po pierwszym zapisie/odczycie, sterownik uznaje
        tam za zabezpieczon przed zapisem (<erwin@box.nl>,
        <M.J.Ammerlaan@dutiwy.twi.tudelft.nl>).  Zgoszono raz wypadek
        przewinicia tamy poza swj koniec (czyli urwania jej...).  Na
        inny bd natrafiono podczas tworzenia archiwum komend dd. Na
        pocztku dziaa poprawnie ale potem streamer zatrzymuje si,
        przewija tam do pocztku i zaczyna czyta a do koca tamy.
        Dzieje si tak najprawdopodobniej dlatego, e sterownik
        zatrzymuje tam na chwil, co powinno spowodowa przewinicie
        jej o 3 segmenty w ty, ale zamiast tego tama przewija si do
        pocztku. Patch, ktry mia naprawi te bdy niestety nie
        dziaa.

     IIoommeeggaa DDiittttoo 880000 IInnssiiddeerr
        Mona uywa tam Travan TR1, TR2 albo DC2120, ale trzeba uy
        atki ,,the length patch''

        (<klein@informatik.uni-rostock.de>).

     MMoouunnttaaiinn FFSS88000000

     RReevveeaall TTBB11440000

        Zgoszono, e nie dziaa z jdrem 1.3.79 i ftape (nie podano
        numeru wersji) oraz jdrem 1.2.13 i zftape 1.04
        (<colin@colina.demon.co.uk>).

     SSuummmmiitt SSEE 115500,, SSEE 225500

     TTaallllggrraassss FFSS330000
        Jeli twj kontroler to AHA1542B, musisz zwikszy jego czas
        bus-on/bus-off.  Antti Virjo (<klanvi@uta.fi>), pisze, e mona
        tego dokona zmieniajc CMD_BUSON_TIME w pliku
        linux/drivers/scsi/aha1542.c z 4 na 12.

     TTeeaacc 880000

     MMeemmoorreexx ttaappee ddrriivvee bbaacckkuupp ssyysstteemm

     WWaannggtteekk 33004400FF,, 33008800FF

  W pliku vendors.h (katalog linux/drivers/char/ftape) znajduje si
  aktualna lista urzdze obsugiwanych przez dan wersj ftape'a.

  Jeli chodzi o dobr sprztu, to chocia nie chciabym tu specjalnie
  krytykowa kontretnych urzdze, doszy mnie suchy, e Colorado Dj-20
  (czyli Jumbo 250 - mj sprzt! - tumacz) jest raczej haaliwy (jak
  Jumbo Jet, ale co z tego? :( ). Mwi si, e nawet 5-10 razy
  goniejszy od Connera (jakby to haas mia jakikolwiek wpyw na dane
  - po prostu nie robi backupw w nocy i po kopocie :).

  UWAGA: Jeli posiadasz sprzt nie wymieniony na tej licie (albo
  vendors.h) , ktry mimo to dobrze wsppracuje z ftape'm zgo ten
  fakt autorowi HOWTO (<kjj@pobox.com>).

  55..55..  kkoonnttrroolleerryy wwsspppprraaccuujjccee zz ffttaappee

  ftape obsuguje nastpujce specjalne kontrolery :

    Colorado FC-10, FC-20

    Mountain MACH-2

    Iomega Tape Accelerator II

    2Mbps controllers (posiadajce i82078-1 fdc)

  Obsug kontrolera FC-10 wczono do ftape'a w wersji 1.12.  Wicej
  informacji mona znale w plikach RELEASE-NOTES i Makefile w pakiecie
  ftape.  Wersje 2.03 sterownika powinny obsugiwa ju FC-20, ale dla
  pewnoci sprawd w RELEASE-NOTES.

  MACH-2 dziaa ze sterownikiem w wersji 1.14d wzwy.

  Aby mc korzysta z Iomega Tape Accelerator II, musisz uy -DMACH2
  (Makefile) oraz ustawi poprawne adresy I/O, IRQ oraz DMA. Bdzie to
  dziaa przynajmniej z ftape-2.02 (wyprbowane przez Scott'a Bailey'a
  <sbailey@xcc.mc.xerox.com>)

  55..55..11..  IIoommeeggaa DDiittttoo DDaasshh ii iinnnnee kkoonnttrroolleerryy 22MMbbppss

  Iomega Ditto Dash i inne kontrolery z moliwoci transferu 2mbps
  uywaj ukadu Intel 82078-1. Obsuga tego ukadu jest cay czas w
  fazie rozwoju.  Prace maj by zakoczone w styczniu lub lutym '97
  (czyli ju dawno temu).  Na razie jednak kontroler ten dziaa z
  normaln prdkoci 1Mbps.

  55..66..  NNaappddyy _n_i_e wwsspppprraaccuujjccee zz ffttaappee

    Wszystkie napdy podczane do portu rwnolegego (np Colorado
     Trakker) To nie do koca jest ju prawd - patrz punkt ``Od
     tumacza''

    Irwin AX250L / Accutrak 250. (niezgodne z  QIC-80 drive)

    IBM Internal Tape Backup Unit (odpowiednik Irwin AX250L)

    COREtape light

  Jak ju wczeniej wspomniaem WSZYSTKIE napdy podczane do LPT nie
  s obsugiwane (a ja ju wczeniej zauwayem, e to si zmienio ;) -
  tumacz). Jest to spowodowane tym, e uywaj one innego sposobu
  komunikowania si z komputerem, ktry nie jest zgodny z QIC-117.

  Irwin AX250L oraz IBM Internal Tape Backup Unit nie wsppracuj z
  ftape'm poniewa s zgodne jedynie z QIC-117 ale nie z QIC-80 (uywaj
  wasnego formatu (''servo (Rhomat)''). Nie wiem niestety nic o tym
  formacie ani gdzie mona zdoby jakie informacje o nim.

  COREtape light nie reaguje na komendy inicjujce, wysyane przez
  sterownik, co czyni ten napd bezuytecznym.

  Iomega 2GB Ditto take nie dziaa z ftape'm, poniewa uywa wasnego
  formatu, na temat ktrego Claus (zarzdzajcy ftape) nie mg uzyska
  adnych informacji.

  55..77..  WWsspppprraaccaa zzeewwnnttrrzznneeggoo ssttrreeaammeerraa zz  ffttaappee'm

  Jeli masz kontroler FDC, posiadajcy eskie cze DB37 i masz
  moliwo dostarczenia zasilania do streamera, moesz uywa go z
  ftape'm. Dobra, nie jest to zbyt zrozumiae. Sprbujmy inaczej.
  Niektre starsze kontrolery FDC maj zcze DB37 na krawdzi, suce
  do podczania zewntrznych stacji dyskw.

  Jeli zaopatrzysz si w odpowiedni kabel podczany do tego wejcia
  (czytaj: sam sobie go zrobisz), moesz zmusi ftape'a do obsugi
  twojego tasiemca.  Sterownik nie rozrnia bowiem zewntrznych i
  wewntrznych urzdze. I dlatego dla niego oba warianty s identyczne.

    Pins 20-37: GROUND

    1: +12 Volt (POWER)

    2: +12 Volt return (GROUND)

    3: +5 Volt return (GROUND)

    4: +5 Volt (POWER)

    5: 2

    6: 8

    7: 10

    8: 12

    9: 14

    10: 16

    11: 18

    12: 20

    13: 22

    14: 24

    15: 26

    16: 28

    17: 30

    18: 32

    19: 34

  UWAGA!! - dostpny jest ju patch parport, ktry umoliwia obsug
  urzdze podczanych do LPT (nie tylko streamerw) oraz patch
  obsugujcy Trakkera (patrz punkt ``Od tumacza'').

  Wtyczka zasilania to ta maa, taka jak w stacji 3,5". Musisz tak
  wtyczk podczy do gniazda DB37. Jeli chcesz uy tylko jednego
  kable, moesz uy 50 yowego i uy kilku pocze dla zasilania (i
  uziemienia).

  Dotychczas nikt nie zgosi mi, e takie co dziaa. Jeli tobie si
  uda pisz!

  55..88..  PPyyttyy ggwwnnee PPCCII ii ffttaappee

  Niestety, niektre pyty gwne stwarzaj problemy podczas uywania
  ftape'a. Niektrzy mieli kopoty z odpaleniem ftape'a na pycie PCI, a
  na zwykj 386-ce z ISA program chodzi bez problemw (z tym samym
  streamerem). Jeli ty take masz podobny problem, przejrzyj plik
  README.PCI w katalogu ftape'a.

  66..  AArrcchhiiwwiizzoowwaanniiee ii ooddttwwaarrzzaanniiee ddaannyycchh

  Punkt ten opisuje niektre funkcje  tar i mt.

  66..11..  AArrcchhiiwwiizzoowwaanniiee

  Do tego celu su tar, dd, cpio, oraz afio.  Jednak aby mc w peni
  wykorzysta moliwoci swojej zabawki bdziesz musia uy komendy mt.
  Na pocztek radz pozna tar, poniewa za jego pomoc mona
  zarchiwizowa cae drzewo katalogw oraz odtworzy pojedyncze pliki.
  cpio tworzy mniejsze archiwa, jest bardziej elastyczny od tar'a,
  chocia nie ma niektrych opcji, jak np nadawanie nazw woluminom. afio
  tworzy archiwa, w ktrych kady plik jest spakowany a nastpnie
  doczony do archiwum. To pozwala odzyska pliki znajdujce si za
  miejscem wystpienia bdu (np uszkodzania nonika). Jeli takie
  archiwum utworzone byoby tar'em i gzip'em wszystkie dane znajdujce
  sie za tym miejscem zostayby utracone! (Dla mnie jest to dobry powd,
  eby nie kompresowa danych przy archiwizacji).  Wybr metody
  archiwizacji zaley od sytuacji oraz zalet i wad kadego z tych
  programw. Polecam zapozna si z kadym z nich i samemu oceni ich
  walory. Moliwe jest, e w przyszoci dokument ten zawiera bdzie
  wicej informacji na ten temat.

  No to bierzmy si do roboty!

  Aby zachowa katalog /usr/src/linux wraz z podkatalogami uywajc
  tar'a trzeba wyda polecenia:

               # cd /usr/src
               # tar cf /dev/ftape linux

  T metod dane zostan zapisane bez kompresji, ale komputer bdzie
  mg nady z dostarczeniem danych do streamera (Tama nie bdzie co
  chwila przewijana w t i spowrotem). Jeli chcesz skompresowa dane
  uyj parametr(*) -z, np:

  `tar czf /dev/ftape linux'

  Wicej informacji o  tar, dd i mt mona znale na stronach porcznika
  (man pages) i w plikach texinfo doczonych do tych programw.

  (*) tar zakada, e piersze parametr jest opcj/parametrem programu,
  nie trzeba wic uywa `-'. Na przykad  komendy `tar xzf /dev/ftape'
  oraz `tar -xzf /dev/ftape' s interpretowane identycznie.

  66..22..  OOddttwwaarrzzaanniiee ddaannyycchh

  Dobra, teraz odtworzymy dane zapisane w poprzednim punkcie
  (``Archiwizowanie''). Wpisz:

               tar xf /dev/ftape

  i to wszystko...

  Jeli skompresowae dane, napisz:

               tar xzf /dev/ftape

  Na samym kocy archiwum gzip najprawdopodobniej uraczy ci komunikatem
  o jakich smieciach (co zakoczy si komunikatem

  Informacje o innych narzdziach znajdziesz na stronach podrcznika.

  66..33..  WWeerryyffiikkaaccjjaa aarrcchhiiwwuumm

  tar posiada opcj d ktra umoliwia wykrycie rnic midzy archiwum na
  tamie i plikami na dysku. eby zweryfikowa poprawno zapisanych
  danych napisz:

               tar df /dev/ftape

  Jeli nie masz na swoim dysku strony podrcznika do tar, to list
  opcji moesz otrzyma piszc: `tar --help 2>&1 | less'

  66..44..  ZZaappiissyywwaanniiee kkiillkkuu((nnaassttuu)) aarrcchhiiwwww nnaa jjeeddnneejj ttaammiiee

  eby umieci kilka archiww na jednej tamie musisz uy programu mt.
  Jeli uywasz, ktrej z popularnych dystrybucji (Slackware, Debian
  albo RedHat) najprawdopodobniej ma ju go zainstalowanego.

  Programy takie jak tar and cpio tworz pojedyncze Tamowe ARchiwum i
  nie maj bladego pojcia o pozycjonowaniu tamy (odnajdywaniu
  konkretnego archiwum na tamie), one po prostu czytaj albo zapisuj
  co im si pod gowice napatoczy.  mt potrafi przewija tam do przodu
  i do tyu ale nie umie czyta danych. Jak ju pewnie zauwaye
  umiejtne posugiwanie si tar'em lub cpio _o_r_a_z mt pozwoli na swobodne
  przemieszczanie si po tamie i pen nad ni kontrol.

  Aby skorzysta z dobrodziejstw mt musisz korzysta z pseudo-plikw
  urzdze nrft[0-3] (nftape), np: mt -f /dev/nftape fsf 2 spowoduje
  przesunicie tamy o dwa pliki (file marks) do przodu (pliki utworzone
  przez np tar'a). Potem uywajc tar'a lub cpio odczytujemy
  interesujce nas pliki.

  Najczciej pliki nrft[0-3] (tzw non-rewinding - czyli takie, ktre
  nie powoduj przewinicia tamy automatycznie do pocztku po kadej
  zakoczonej operacji) uywane s do doczaniam nowego pliku na kocu
  tamy. A oto konkretny przykad:

    W kasetk do napdu. W niektrych urzdzeniach moe to
     spowodowa automatyczne przewinicie tamy do pocztku.

    wydaj polecenie End-of-Tape (na koniec tamy) urzdzeniu nrft

        mt -f /dev/n???? eof

  Tama powinna zosta przesunita na koniec tamy (a konkretnie -
  pomidzy dwa znaczniki End-Of-File (EOF) 2*EOF=EOT)  . Teraz napd
  oczekuje kolejnych komend i nie zacznie przewija tamy dopki pro
  gram/uytkownik nie wyda stosownej komendy (np czyta
  nia/zapisu/przewinicia usunicia moduu ftape z pamici itd.)  Uwaga:
  na urzdzeniach QIC mona uy krtszej komendy: `mt eof'

    Teraz gowica tamy ustawiona jest dokadnie na znaku EOT (Koniec
     Tamy). Nie oznacza to jednak, e w tym miejscu koczy si tama
     (no prosz...), tylko e tu koczy si ostatni plik archiwalny.
     Reszta tamy jest puciutka i czeka na dane. Jeli teraz rozkaemy
     komputerowi zapisa co na tamie, ten doczy nowy plik bez
     kasowania starych. Jeli za zechcemy odczyta z tamy wystpi bd
     (Nie ma przecie czego czyta). Wracajc do znaku EOT - skada si
     on z dwch znakw EOF (Koniec pliku). Jeli zapisujemy co na
     koniec tamy, drugi z tych znakw jest automatycznie kasowany, a
     pierwszy pozostaje i pniej bdzie interpretowany jako zwyky
     znacznik koca pliku.  Zapisywanie znaku EOF jest dokonywane przez
     program (na kocu kadego pliku) albo przez sterownik, gdy
     wykonywana jest instrukcja close().

    Moemy ju zapisywa dane...

       # tar cf /dev/ftape linux

    A teraz uwaga:  PPrrzzeewwii ttaamm ddoo ppoocczzttkkuu. ftape i zftape
     przechowuj niektre dane (ktre powinny by zapisane w nagwku
     tamy) w pamici operacyjnej. Dane te s umieszczane na tamie
     ddooppiieerroo wwtteeddyy,, ggddyy zzoossttaajjee oonnaa pprrzzeewwiinniittaa!! Buforowanie to jest
     potrzebne, poniewa bez niego komputer musiaby uaktualnia
     nagwek nonika, po kadej operacji zapisu, a cige przewijanie
     kasetki jest czynnoci do zarwno dugotrwa jak i niezbyt
     ,,zdrow'' dla tamy.  Wad tego rozwizania jest moliwo utraty
     danych, gdy zapomnisz o przewiniciu tamy.

  66..55..  DDoocczzaanniiee nnoowwyycchh pplliikkww ddoo aarrcchhiiwwuumm

  ,,Czy mona rozszerza archiwum - utworzy je a poniej docza pliki
  na jego kocu?''

  Nie. Chocia w dokumentacji tar'a stoi jak byk, e za pomoc tar -Ar'
  mona tego dokona, z ftape'm to nie dziaa (przynajmniej na razie).

  66..66..  MMoonnttoowwaanniiee//ddeemmoonnttoowwaanniiee _(_m_o_u_n_t_/_u_m_o_u_n_t_) tam

  Jako, e streamer nie tworzy adnego formalnego systemu plikw (file
  system) na tamie, nie mona uywa komendy mount/umount.  Operacji na
  zawartoci nonika dokonuje si tylko przy uyciu tar'a albo innego
  programu _p_r_z_e_z_n_a_c_z_o_n_e_g_o do obsugi streamera.

  77..  TTwwoorrzzeenniiee ddyysskkiieettkkii ssyysstteemmoowweejj ((ssttaarrttoowweejj)) ddllaa ffttaappee

  Niniejszy rozdzia zostanapisany przez Clausa Tndering
  <ct@login.dknet.dk>.

  Kiedy ju zostaniesz szczliwym wacicielem streamera i caej
  kolekcji tasiemek z kopiami bezpieczestwa zapytasz si pewnie:
  ,,Jeli cay dysk twardy szlag wemie i strac wszystkie dane, w jaki
  sposb odtworz zawarto moich tam?''

  Bdziesz potrzebowa zapasowej dyskietki startowej, zawierajcej
  odpowiednie pliki (/dev/*rft*) oraz oprogramowania umoliwiajcych
  odtworzenie twojego twardziela z tam.

  Pierwsz rzecz, ktr powiniene zrobi zanim zaczniesz czyta dalej
  jest zapoznanie si ,,Bootdisk HOWTO'' napisanym przez Grahama
  Chapmana <grahamc@zeta.org.au>.  Dokument ten zawiera wszystkie
  przydatne informacje na temat tworzenia dyskietek systemowych.
  Poniszy tekst zawiera kilka dodatkowych wskazwek, ktre uatwi ci
  prac z Bootdisk-HOWTO.

    Nie bdziesz potrzebowa /etc/init, /etc/inittab, /etc/getty, ani
     /etc/rc.d/*. Jeli Linux nie znajdzie /etc/init/, uruchomi shell
     /bin/sh na twojej konsoli, ktry wystarczy do odtworzenia danych.
     Skasowanie tamtych plikw zwikszy ilo wolnego miejsca na
     dyskietce, ktrego bdziesz prawdopodobnie potrzebowa.

    Zamiast klasycznego /bin/sh uyj jakiego maego jego odpowiednika.
     Mona je znale na dyskietkach startowych wchodzcych w skad
     kadej dystrybucji Linuxa(RedHat, Debian....). To take da ci kilka
     dodatkowych kilobajtw na dyskietce. Sugerowabym tu ash, ktry
     jest bardzo may (okoo 62KB), a przy tym zgodny z  bash'em.

    Plik /etc/fstab, ktry zostanie umieszczony na dystkietce powinien
     wyglda mniej wicej tak:

       /dev/fd0        /               minix   defaults
       none            /proc           proc    defaults
       /dev/hda        /mnt            ext2    defaults

  Zaraz po wystartowaniu systemu z dystketki wpisz:

       # mount -av

  co spowoduje ,,zamontowanie''

    Zanim odwoasz si do streamera pamitaj o zdemontowaniu stacji
     dyskietek.  Jeli tego nie zrobisz, system pozdrowi ci
     komunikatem:

       Unable to grab IRQ6 for ftape driver

  Pamitakj bowiem, e streamer i stacja dyskw uywaj tego samego prz
  erwania.  To oznacza, e bdziesz mmuussiiaa zaadowa dyskietk startow
  do RAMDYSK'u. Jest to o tyle niewygodne, e programy suce do odt
  warzania zawartoci tamy nie mog by uruchamiane z  dyskietki. Masz
  dwie moliwoci:

     1. Umie programy, ktrych uywasz do obsugi streamera (tar,
        cpio...)  na dyskietce systemowej (wanie po to potrzebowae
        sporo wolnego miejsca na niej). Programy te zostan zgrane do
        RAMDYSK'u.

     2. Zanim przystpisz do odtwarzania danych, skopiuj tar'a (albo
        cpio albo ....) na twardy dysk i stamtd je uruchamiaj.

    Oprcz programw archiwizujcych potrzebowa bdziesz pewnie mt.
     Umie go take na swojej dyskietce.

    Upewnij si, e pseudo plik streamera (np /dev/nrft0) take
     znajduje si na niej.
    Na koniec : WWYYPPRRBBJJ JJ;;. Oczywicie nie namawiam ci do
     wykasowania caej zawartoci twardziela, eby zobaczy, czy
     bdziesz mg go odtworzy (czynno troch samobjcza). Polecam
     jednak zaadowanie systemu z tej dyskietki i sprbowanie
     przynajmniej wywietlenia listy plikw znajdujcych si na tamie.

  88..  CCzzssttoo zzaaddaawwaannee ppyyttaanniiaa ((FFAAQQ))

  Poniej przytoczone zostay pytania, ktre mog zosta potraktowane
  jako FAQ. Jeli uwaasz, e ponisza lista powinna zosta rozszerzona,
  napisz do mnie (docz odpowiedzi na zadane pytania :) dziki! )

  88..11..  CCzzyy ffttaappee wsppracuje z Iomega 2GB?

  Niestety, nie. Iomega uywa wasnego formatu zapisu na swoich tamach,
  niezgodnego z QIC. Administrator ftape'a nie mg uzyska dokumentacji
  tego formatu od producenta.

  88..22..  JJaakk sszzyybbkkii jjeesstt ffttaappee?

  Uywajc ftape'a mona osign cakiem przyzwoite prdkoci
  zapisu/odczytu. Oczywicie wszystko zaley od sprztu: Colorado DJ-20
  (Jumbo 250) oraz kontroler Adaptec 1542CF, weryfikujc 70MB archiwum
  utrzymywa sta prdko transferu danych na poziomie 4.25MB/min (bez
  kompresji). Prdko ftape'a zaley gwnie od moliwoci kontrolera
  FDC: AHA1542CD posiada kontroler ''post-1991 82077'' i moe przesya
  dane z szybkoci 1Mbit/sek. Jeli twj FDC moe przesya tylko
  500Kbit/sek wydajno twojego systemu bdzie prawdopodobnie o okoo
  poow mniejsza.

  88..33..  JJaakk zzmmiieenniiaa ssii ,,,,ttrraaccee--lleevveell''''??

  ,,Trace level'' (poziom ledzenia) lub ,tracing'' jest to parametr
  mwicy sterownikowi ile (i jakie) informacje o pracy napdu
  przekazywa na konsol.

  Poszczeglne wartoci tego parametru maj nastpujce znaczenie:

    0 Wywietl informacje o bdach w sterowniku (bugs)

    1 + Bdy pracy napdu

    2 + Ostrzeenia (warnings)

    3 + Informacje (well?)

    4 + Wicej informacji

    5 + Program flow (komendy programu)

    6 + Informacje z FDC/DMA

    7 + Przepyw danych

    8 + Wszystko inne

  Warto tego parametru mona zmieni na trzy sposoby:

  88..33..11..  SSppoossbb 11.. iinnssmmoodd

  Jeli twj ftape jest moduem, moesz zdefiniowa poziom jako opcj
  tej komendy.

                /sbin/insmod ftape.o tracing=<poziom-ledzenia>

  88..33..22..  SSppoossbb 22.. ZZmmiiaannaa ,,,,ttrraaccee--lleevveell'''' pprrzzyy ppoommooccyy mmtt

  Poziom ledzenia mona take zmieni stosujc ma ,,sztuczk''.
  Wykorzystujc komend fsr programu mt moemy zmieni ten poziom.
  zftape niestety nie reaguje na to.

               mt -f /dev/ftape fsr <poziom-ledzenia>

  Stosowanie komendy fsr jest _n_i_e_f_o_r_m_a_l_n_ metod zmiany poziomu
  ledzenia. W przyszoci najprawdopodobniej niemoliwe bdzie uycie
  jej.

  88..33..33..  SSppoossbb 33.. RReekkoommppiillaaccjjaa sstteerroowwnniikkaa

  Plik tracing.c zawiera lini int tracing=3; - tutaj wanie
  zdefiniowana jest domylna warto ,,tracingu''.  Zmie 3 na  0..8 i
  skompiluj.

  88..44..  CCzzyy mmoogg wwyymmiieenniiaa ttaammyy zz kkiimm,, kkttoo uuyywwaa MMSS--DDOOSS??

  Nie. Chocia programy DOS'owskie stosuj si do wszystkich zalece
  firmy QIC jeli chodzi o specyfikacj QIC-80, nie ma jeszcze
  programw, ktre pozwalayby stosowa tamy nagrane w DOS'ie. Nie
  powinno by kopotw z napisaniem takiego programu, pewnie wikszym
  problemem byoby stworzenie przyjaznego interface'u uytkownika...

  88..55..  JJaakk ttoo zzrroobbii ...... zz ttaarr'em?

  Najlepiej przeczyta strony podrcznika (man) albo info dotyczce
  tar'a. Jeli nie masz adnej z nich, moesz sprbowa

  Jeli twj tar jest v.1.11.1 albo starszy, powiniene uaktualni go do
  wersji 1.11.8. Dopiero ta obsuguje opcj -z czyli kompresj archiwum.
  Wersja ta ma take rozbudowan pomoc (--help).

  88..66..  TTrraannssffeerr ddaannyycchh pprrzzeezz DDMMAA ppoowwoodduujjee ppoojjaawwiiaanniiee ssii bbddww EECCCC

  Niestety niektre karty SVGA oraz Ethernet niepoprawnie dekoduj swoje
  adresy. Zazwyczaj zdarza si to, gdy bufory ftape'a znajduj si
  pomidzy  0x1a0000 a 0x1c0000. DMA ,,gubi'' swoje cykle i co drugi
  bajt zapisany ma warto 0xff. Znana jest co najmniej jedna karta,
  ktra takie problemy powoduje - ATI 16bit VGA.

  Najprostszym rozwizaniem jest woy kart do 8-bitowego slotu
  (niewystarcza przekofigurowa jej na 8-bitowy transfer danych).
  Przesunicie buforw ftape'a w inne miejsce pamici jest tylko
  prodkiem - inne bufory DMA mog mie ten sam problem.  Powiedzmy
  sobie jasno - bdy te nie s zawinione przez ftape'a.

  88..77..  iinnssmmoodd twierdzi, e wersja jdra jest bdna!

  insmod moe porwnywa nr wersji jdra dla ktrego ftape'a zosta
  skompilowany z wersja aktualnie dziaajcego jdra na dwa sposoby:
  przez porwnanie numeru wersji jdra zapisanego w kodzie sterownika z
  nr dziaajcego jdra albo, jeli jdro i ftape zostay skompilowane z
  tzw ,,versioned symbols''  przez porwnanie tych symboli.

  Jeli uaktualnie GCC do wersji 2.7.0 lub pniejszej, musisz
  skompilowa narzdzia obsugujce moduy (m.in : insmod) jeszcze raz.

  Nowsze wersje insmod pozwalaj ,,zmusi'' jdro do zaadowania moduu
  nawet, jeli wczeniej wspomniane numery wersji si nie zgadzaj.

  88..88..  CCoo ttoo ss ttee ,,,,vveerrssiioonneedd ssyymmbboollss''''??

  Jeli podczas konfigurowania jdra (make config)  na pytanie
  CONFIG_MODVERSIONS odpowiedziae twierdzco, wszystkie symbole jdra,
  ktre s eksportowane (tzn symbole, ktre adowalne moduy ,,widz'')
  s poszerzone o sum kontroln  parametrw wywoania oraz tych
  zwracanych przez funkcje systemowe.  Pozwala to np insmod'owi ustali,
  czy definicja danej zmiennej albo funkcji jdra zmienia si od czasu
  ostatniej kompilacji ftape'a.

  Ten sposb ,,znakowania'' symboli sprzyja bezpieczestwu systemu i
  weryfikacji kompatybilnoci poszczeglnych jego skadnikw.

  Jeli wczysz opcj CONFIG_MODVERSIONS w jdrze, pamitaj aby
  wykasowa znak '#' w linii MODULE_OPT znajdujcy si przed
  `-DMODVERSIONS -include /usr/include/linux/modversions.h' w pliku
  ftapeMakefile. I na odwrt, jeli wyczysz t opcj wstaw ten znak (#
  - znak komentarza) na powrt.

  88..99..  iinnssmmoodd mwi, e jdro 1.2.0 rni si od 1.2.0

  Czy wstawie atk (patch) jdra dotyczc ksyms.c? Jeli nie
  przeczytaj README.linux-1.2 dostarczany razem ze rdem sterownika.

  88..1100..  ffttaappee wywietla komunikat ,,This tape has no 'Linux raw for
  mat'''

  Komunikat taki przywita ci, gdy prbujesz bawi si niewykasowan,
  wieo sformatowan tam. Trzeba j skasowa, poniewa ftape wymaga
  ,,magicznego nagwka'' na tamie, ktry pozwala sterownikowi
  posugiwa si ni. Wpisz:

  #  mt -f /dev/nftape erase

  88..1111..  ttaarr/mt/cpio/dd?  Gdzie mog znale binaria/kody
  rdowe/strony podrcznika programw

  Wszystkie te narzdzia s tworzone jako projekt GNU i mona je znale
  prawie na kadym serwerze ftp, (wic take na ftp.icm.edu.pl,
  ftp.pwr.wroc.pl). Na pewno za mona je znale na serwerze GNU :
  prep.ai.mit.edu[18.71.0.38]:/pub/gnu. Najnowsze wersje tych programw
  (na dzie 12 wrzenia 1996) to:

               cpio:   2.4.2 (cpio-2.4.2.tar.gz)
               dd:     3.13 (fileutils-3.13.tar.gz)
               mt:     2.4.2 (cpio-2.4.2.tar.gz)
               tar:    1.11.8 (tar-1.11.8.tar.gz)
               gzip:   1.2.4 (gzip-1.2.4.tar.gz)

  Mog by one skompilowane bez problemu w Linuxie v1.0.4, libc -
  v4.5.19, gcc - v2.5.8.

  88..1122..  GGddzziiee mmoonnaa zznnaallee iinnffoorrmmaaccjjee nnaa tteemmaatt ssttaannddaarrdduu QQIICC??

  Jeli chcesz przyczyni si do rozwoju ftape'a lub stworzy wasne
  narzdzia (na przykad program do formatowania tam) bdziesz musia
  zapozna si z odpowiednimi specyfikacjami QIC.  Dokumenty, w ktre
  powiniene si zaopatrzy, to: opis standardu QIC-80, -117, 3010 i
  3020. QIC-117 dotyczy obsugi napdu na niskim poziomie - sposb
  komunikowania si z urzdzeniem - nie bdziesz wic go prawdopodobnie
  potrzebowa.  QIC-80/3010/3020 dotycz  ,,wyszego'' poziomu dziaania
  streamera (zawieraj m.in. kody ECC, sposb zapisu samych plikw na
  tamie).  Wszystkie te dokumenty mona otrzyma od samej firmy:

       Quarter Inch Cartridge Drive Standards, Inc.
       311 East Carrillo Street
       Santa Barbara, California 93101
       Phone: (805) 963-3853
       Fax:   (805) 962-1541

  lub cigajc odpowiednie dokumenty (format Adobe Acrobat) z adresu

  ftp.qic.org

  88..1133..  JJaakk wwiieellkkoo bbllookkuu ppoowwiinniieenneemm ssttoossoowwaa uuyywwaajjcc ttaarr'a?

  Uywajc tar'a, dobrym pomysem jest nakonienie go do dzielenia
  danych archiwizowanych na czci. Poniewa ftape tnie archiwa na 29
  kilobajtowe bloki, opcja -b58' powinna zapewni sprawne dziaanie.
  ,,Dlaczego akurat 29kB?'' zapytasz pewnie? Zacznijmy wic od pocztku.
  Standard QIC-80 mwi, e dane powinny by chronione przez Error
  Correcting Code (ECC), ktry pozwala na detekcj i korekt
  ewentualnych bdw odczytu . Odmiana tego kodu stosowana przez QIC-80
  znana jest pod nazw Reed-Solomon (R-S) code. Zgodnie z jego
  zaleceniami ftape czyta 29 bajtw danych i na ich podstawie i tworzy 3
  bajty parzystoci.  Aby zwikszy wydajno kodu ECC, bajty
  parzystoci zapisywane s zaraz po 29-ciu 1-kilobajtowych sektorw
  danych. ftape zapisuje wic 29kB danych plus 3 kB kodw ECC (29kB *
  3b/29b) - co daje w sumie blok 32kB. ftape zawsze posuguje si 32kB
  blokami, z ktrych tylko 29kB to dane a reszta to dane ECC.

  Jeli chcesz dowiedzie si wicej na temat ECC i Red-Solomon codes
  przejrzyj pliki ecc.c oraz ecc.h.

  88..1144..  ffttaappee wykrywa wicej bdnych sektorw na tamach QIC-3020 ni
  programy w DOS'ie

  Jeli dokadnie przyjrzysz si rnicy w iloci bdnych sektorw, to
  zauwaysz, e jest ona rwna 2784.  Liczba, ktr podaje ftape jest
  oczywicie poprawna ;-). Kada ktre s umieszczone na mapie bdnych
  sektorw. Oto fragment specyfikacji dotyczcych tych tam: _n_a_r_a__o_n_e _s_
  _n_a _z_w_i__k_s_z_o_n_e _w_y_s_t__p_o_w_a_n_i_e _b___d__w _s_p_o_w_o_d_o_w_a_n_y_c_h _o_d_c_i_s_k_a_n_i_e_m _s_i_ _n_a
  _n_o__n_i_k_u _o_t_w_o_r__w _z_n_a_j_d_u_j__c_y_c_h _s_i_ _n_a _p_o_c_z__t_k_u _t_a__m_y _(_d_z_i__k_i _n_i_m
  _s_t_r_e_a_m_e_r _w_i_e_, _g_d_z_i_e _j_e_s_t _p_o_c_z__t_e_k _t_a__m_y _-_t__u_m_a_c_z_)_. _D_l_a_t_e_g_o _t_e__,
  _s_e_k_t_o_r_y _t_e _z_o_s_t_a_n_ _o_d_z_n_a_c_z_o_n_e _j_a_k_o _b___d_n_e _p_o_d_c_z_a_s _f_o_r_m_a_t_o_w_a_n_i_a _i
  _u_m_i_e_s_z_c_z_o_n_e _n_a _m_a_p_i_e _b___d_n_y_c_h _s_e_k_t_o_r__w_._'_'

  Daje to wic 12 cieek * 2 * 4 segmenty *29 sektorw = 2784 sektorw.

  ftape podaje wic prawdziw ilo sektorw wyczonych z uycia, DOS
  za daje bardziej ,,optymistyczny'' obraz sytuacji, co lepiej chyba
  pokazuje jako tamy. Zachowanie ftape'a moe zmieni si w
  przyszoci - by moe podawane bd dwie wartoci iloci bdnych
  sektorw, jednak zadanie to ma stosunkowo niski priorytet.

  Powysze informacje dotycz take tam QIC-3010.

  88..1155..  SSyyssllooggdd pprrzzeessaaddzzaa zz iillooccii kkoommuunniikkaattww ffttaappee'a

  Opcje NO_TRACE i NO_TRACE_AT_ALL su do kontrolowania iloci
  informacji przekazywanych do pliku log'u. Uyj jednej z tych opcji w
  plik Makefile i skompiluj jeszcze raz.

  88..1166..  ,,,,PPoolleerroowwaanniiee''''

  ,,Polerowanie'' to nieskoczone przewijanie po kawaeczku tamy w
  przd i w ty - tak jakby streamer chcia wypolerowa i tak ju
  byszczc tam.  To niecodzienne zjawisko zostao zaobserwowane na
  Jumbo 250 (przez 74404.3051@compuserve.com) oraz na Iomega 250 Ditto
  Insider (tom@opus.cais.com). W drugim przypadku okazao si, e to
  wina twardziela SCSI podczonego do Adapteca 1542cf. Skontaktuj si
  ze mn jeli masz swoje wasne teorie na temat takiego zachowania.

  88..1177..  PPrrbbuujjcc sskkoommppiilloowwaa ffttaappee otrzymuj bd:  modversions.h: no
  such file or directory

  Plik modversions.h jest tworzony podczas kompilacji jdra z wczon
  opcj CONFIG_MODVERSIONS. Dokadniej, komenda make dep powoduje jego
  utworzenie.

  Jeli wystpuje w/w bd, to prawdopodobnie zbir ten zosta skasowany
  poleceniem make mrproper. Trzeba wic rekonfigurowa jdro, i wykona
  make dep aby przywrci w plik.

  88..1188..  CCoo rroobbii ''mmtt eeoomm' jeli nadpisuj nowy plik w rodku tamy?

  EOM znaczy End Of Recorded Media - czyli miejsc w ktrym koczy si
  jakikolwiek zapis na tamie.

  ,,Pliki'' na tamie s specyficznym rodzajem plikw - s one
  zapisywane sekwencyjnie (gsiego) i taki jest te do nich dostp.
  Zapisujc dane na tamie moemy docza nowy plik na kocu giennicy
  lub te uci j w poowie i wyrzucajc ogon doklei nasze nowe
  archiwum.  Ten drugi przypadek zachodzi wanie wtedy gdy zapisujemy
  dane w rodku zapisanej tamy. ftape przed utworzeniem takiego
  archiwum kasuje (!) wszystkie pliki nastpujce po miejscu, w ktrym
  chcemy pisa (przenosi znak EOM w to miejsce) i zaczyna archiwizowa.

  Oznacza to, e nowy znak EOM znajdzie si zaraz za naszym nowo
  utworzonym archiwum.

  Jedn z konsekwencji tego, jest fakt, e zapisujc plik w rodku
  tamy, zostaje skasowany nie tylko zbir znajdujcy si wczeniej w
  tym miejscu ale take wszystkie po nim nastpujce.

  88..1199..  HHeellpp!! WW pplliikkuu ssyysslloogguu ssyysstteemm rraacczzyy mmnniiee kkoommuunniikkaatteemm ddmmaaaalllloocc(())
  ffaaiilleedd!!

  Taki komunikat moe pojawi si tylko wtedy, gdy instalujesz ftape'a
  jako modu. Sprbuj uruchomi swapout na pocztek. Program ten
  dostarczany jest razem z kodem rdowym ftape'a ale nie tym
  dostarczanym ze rdami jdra, lecz w osobnym pakiecie ftape.X.y.tgz.

  Oto przykad fragmentu pliku rc.local, ktry moe wybawi ci z
  kopotu:

               # Instaluj Streamera
               if [ -f /boot/modules/`uname -r`/misc/ftape.o ]; then
                   echo Instaluj ftape'a, Linux w.`uname -r`
                   swapout
                   insmod /boot/modules/`uname -r`/misc/ftape.o
               fi

  Tego rodzaju bd nie wystpi, jeli wkompilujesz ftape'a bezporednio
  w jdro.

  88..2200..  CCzzyy wwsszzyysskkoo jjeesstt ww ppoorrzzddkkuu,, ggddyy wwyykkoonnuujjcc kkoommeenndd mmtt ffssff, mt
  bsf tama si nie przesuwa?

  Oczywicie. Sterownik po prostu zmienia swj wewntrzny licznik, gdy
  wydajesz jedn z tych komend. Tama zostanie przewinita w odpowiednie
  miejsce, kiedy wydasz polecenie zapisu/odczytu.

  99..  OOddpplluusskkwwiiaanniiee sstteerroowwnniikkaa ffttaappee.

  99..11..  JJddrroo//ffttaappee zawiesza si gdy ..... - czy to bd?

  Nie, tak miao by ;-)

  A teraz powanie. Dobry program si nie wiesza. Szczeglnie jdro tego
  nie robi lub nniiee ppoowwiinnnnoo tego robi. Jeli jednak tak si stanie i
  moesz udowodni, e to ftape jest winowajc, moesz uzna to jako
  Bd, Ktry Powinien By Usunity. Napisz do administratora
  (<kjj@pobox.com>) oraz na list dyskusyjn.

  99..22..  NNoo ddoobbrraa,, ttoo bbdd -- jjaakk ggoo zzggooii??

  Na pocztek, upewnij si, e moesz odtworzy sytuacj w ktrej
  wystpi ,,bd''. Faszywe bdy s szczeglnie wredne, bo bardzo
  trudno je wytropi (podobnie jak i prawdziwe):-/. Oto krtka lista
  maego myliwego:

    Wersja jdra i uyte atki

    Wersja ftape'a

    model/producent streamera

    typ szyny/magistrali (ISA/EISA/PCI lub VL-bus)

    Co zrobie, eby sprowokowa wystpienie bdu

    Co si wtedy stao

    Nie kasuj jdra ani ftape'a. Moe zostaniesz poproszony o
     wyprbowanie jakich atek albo posuy si innym testem
     wykrywajcym by moe i inne potencjalne bdy.

  Zwiksz warto ,,trace level'' do 7 (prawie maksymalny poziom
  ledzenia) i uruchom program/komend ktre sprawiay kopot. Potem
  przeczytaj informacje zawarte w logu jdra (lub /proc/kmsg/ zalenie
  od tego gdzie jdro umieszcza swoje komunikaty). Sprawd, co wypisuje
  tam ftape.  Na pocztku moe to si wydawa kompletnym bekotem ale
  komunikaty jdra/ftape'a mog okaza si wanym rdem informacji o
  twoich problemach. Wikszo zapisw zawiera nazw funkcji, ktra go
  wysaa, co moe uproci znacznie odpluskwianie. Nastpnie przejrzyj
  odpowiednie pliki rdowe i sprbuj sam zlokalizowa robaka ;-).
  Jeli wersja twojego jdra (lub ftape'a) jest nie pierwszej wieoci
  sprbuj uy nowszej (lub najnowszej) i wtedy sprawd czy bd jeszcze
  wystpuje. Jeli zdecydujesz si przesa informacje o nim, pamitaj,
  eby umieci istotne informacje o twoim systemie - wersje jdra,
  ftape'a, dane pycty gwnej (ISA/PCI/....) szybkoci zegara,
  kontrolera FDC i samego tasiemca. Opisz dokadnie i zwile sytuacj.
  Niektrzy nie mog odpali streamera na pytach PCI a na 396DX ISA
  wszystko gra i buczy (dlatego przygldnij si dokadnie punktowi
  ``Pyty gwne PCI i ftape'').

  Pomyl take o tych biednych duszyczkach, ktre pac niemao kapuchy
  za dostp do Internetu - nie wysyaj potnych logw sterownika bez
  wyranego powodu. Zamiast tego opisz swj problem i zaoferuj, e
  wylesz log do zainteresowanych.

  Swoje spostrzeenia/raport wylij do <linux-tape@vger.rutgers.edu>.
  Moesz take napisa do <claus@momo.math.rwth-aachen.de>.
  1100..  PPooddzziikkoowwaanniiaa

  Oto lista ludzi, ktrzy przyczynili si do powstania niniejszego
  dokumentu.  Chciabym take przeprosi tych, ktrzy powinni si
  znale na niej a jakim trafem tak si nie stao.

  Kai Harrekilde-Petersen <khp@dolphinics.no>: Poprzedni administrator
  ftape'a oraz HOWTO.

  Andrew Martin <martin@biochemistry.ucl.ac.uk>: Wnis wiele
  dodatkowych informacji w HOWTO.

  Bas Laarhoven <bas@vimec.nl>: Autor ftape'a.

  1111..  OOdd ttuummaacczzaa

  1111..11..  OObbssuuggaa nnaappddww ppooddcczzaannyycchh ddoo ppoorrttuu rrwwnnoolleeggeeggoo

  W oryginalnej wersji Ftape-HOWTO autor nie zamieci informacji na
  temat moliwoci obsugi streamerw podczanych do portu
  rwnolegego. Wkrtce jednak, mam nadziej, zostanie zapeniona ta
  luka i bdzie o tym mona przeczyta w niniejszym Ftape-HOWTO.

  Ze swojej strony mog doda, e jest ju dostpna atka na jdro
  (2.0.29 i 2.0.30 oraz w wersjach rozwojowych 2.1.xx) parport, ktra
  pozwala na obsug urzdze podczanych do portu rwnolegego - nie
  tylko streamerw.  Jedyny znany mi model stremaera dziaajcy z t
  atk to Trakker.  Bezporedni obsug tego urzdzenia zajmuje si
  druga, osobna atka.

  Miaem przyjemno pracowa z owymi ,,nowociami'' oraz Trakkerem i
  moje wraenia s co najmniej pozytywne. Chocia ,,testowaem'' do
  wczesn wersj trakker.c i na pocztku streamer nie chcia w ogle
  odpali, wkrtce otrzymaem poprawion wersj rda i mogem ju
  tworzy pierwsze archiwa.

  Wicej informacji o atce parport mona znale na stronie
  http://www.cyberelk.demon.co.uk/parport.html
  <http://www.cyberelk.demon.co.uk/parport.html>.  Informacje o atce
  dla Trakkera s na stronie http://www.informatik.uni-
  oldenburg.de/~delwi/trakker.html <http://www.informatik.uni-
  oldenburg.de/~delwi/trakker.html>

  Jeli znasz inne urzdzenia wsppracujce z parport'em, daj mi zna
  yacoob@manager.ae.wroc.pl.  Dziki!

  1111..22..  SSoowwoo oo FFttaappee--HHOOWWTTOO--ppll

  1111..22..11..  ZZmmiiaannyy

  Jedyne zmiany w stosunku do oryginalnego tekstu, dotycz adresw
  internetowych pod ktrymi mona znale inne dokumenty - wskazaem
  polskie mirrory. Inne zmiany s odznaczone w dokumencie dopiskiem
  _t__u_m_a_c_z. Wicej grzechw nie pamitam.

  1111..22..22..  AAddrreess

  Najnowsze wersje niniejszego dokumentu znajduj si na stronie
  http://manager.ae.wroc.pl/~yacoob/ftape-HOWTO-pl.html
  <http://manager.ae.wroc.pl/~yacoob/ftape-HOWTO-pl.html>

  1111..22..33..  ,,,,FFeeeeddbbaacckk'''' cczzyyllii wwsszzeellkkiiee _c_o_m_m_e_n_t_s ddoottyycczzccee _p_e_r_f_o_r_m_a_n_c_e

  Jeli masz jakie uwagi/zastrzeenia/skargi dotyczce tego dokumentu
  (tumaczenia Ftape-HOWTO) podziel si nimi ze mn.  Wszelkie wytknite
  bdy (literwki, kolawe tumaczenie, bdy merytoryczne) postaram
  si usun jak najszybciej.

  Jakub Chmielewski yacoob@manager.ae.wroc.pl
  <mailto:yacoob@manager.ae.wroc.pl>

