  Jak zrobi ustawienia lokalne w Linux-ie. (Locales)
  Peeter Joot, peeter_joot@vnet.ibm.com
  v1.5, 21 Lipca 1997.
  WWeerrssjjaa ppoollsskkaa:: BBaarrttoosszz MMaarruusszzeewwsskkii BB..MMaarruusszzeewwsskkii@@jjttzz..oorrgg..ppll
  v1.4, 4 Listopada 1997


  Dokument ten opisuje jak skonfigurowa twojego Linux-a, aby mc uywa
  pakietu "Locales", czyli ustawie narodowych.  Dokument ten jest
  napisany w standardzie ISO-8859-2.  Wersja oryginalna znajduje si pod
  adresem ftp.icm.edu.pl <ftp://ftp.icm.edu.pl/pub/Linux/sun-
  site/docs/HOWTO/>.  Nowsza wersja zawiera uaktualnione wskazania na
  katalog zawierajcy jdra na ftp.icm.edu.pl
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Wprowadzenie.

  2. Co to w ogle jest pakiet "Locales"?

  3. Uwagi.

  4. Czego potrzebujesz.

  5. Instalacja wszystkiego.

  6. I co teraz?

  7. Naprawa bdu "catopen".

  8. Pytania i odpowiedzi.

     8.1 msgcat

  9. Zakoczenie.

     9.1 Od tumacza.


  ______________________________________________________________________

  11..  WWpprroowwaaddzzeenniiee..


  To jest naprawd opis tego co musiaem zrobi, eby dziaa u mnie pakiet
  "Locales". Zrobiem to tylko dla zabawy, i pomylaem, e moe niektrzy chc
  sami sprbowa. Jak ju raz wszystko poustawiasz, powiniene mc uywa
  aplikacji korzystajcych z NLS, wraz z twoimi lokalnymi ustawieniami.
  Ju niedugo pakiet "Locales" powinien by czci standardowych dystrybucji
  i wikszo z tego co tu napisaem bdzie niepotrzebne.


  22..  CCoo ttoo ww ooggllee jjeesstt ppaakkiieett ""LLooccaalleess""??


  Jest to pakiet, ktry zawiera ustawienia specyficzne dla twojego kraju.
  (zapis daty, czasu, specjalne litery itp.) Ustawie tych nie powinene
  zapisywa na stae w swoich programach.

  Jeli masz na swoim komputerze zainstalowane ustawienia lokalne dla
  rnych krajw/jzykw, to poprzez nastpujce zmienne moesz kontrolowa
  zachowanie programw korzystajcych z nich.  Ustawieniem domylnym jest
  ustawienie wg.  standardu C lub POSIX zapisane na stae w "libc".

     LLAANNGG
        -- ustawia jakiego jzyka uywamy; moe by zmienione przez zmienn
        LC_xxxx,


     LLCC__CCOOLLLLAATTEE
        -- ustawia porzdek sortowania,


     LLCC__CCTTYYPPEE
        -- definicje znakw, due i mae litery... uywane jest to przez
        takie funkcje jak: toupper, tolower, islower, isdigit itp.


     LLCC__MMOONNEETTAARRYY
        -- definicja formatu liczb zwizanych z pienidzmi. S tu definicje
        separatora tysicy, separatora uamkowego, symbolu pienidza (z) i
        miejsce, gdzie naley go umieci,


     LLCC__NNUUMMEERRIICC
        -- separatory tysicy i uamkowe oraz grupowanie numeryczne,


     LLCC__TTIIMMEE
        -- definicja formatu czasowego i datowego. S tu zdefiniowane np.
        dni tygodnia, miesice,


     LLCC__MMEESSSSAAGGEESS
        -- wyraenia Nie i Tak,


     LLCC__AALLLL
        -- ustawia jakiego jzyka uywamy i zmienia wszystkie inne zmienne
        LC_xxxx.

  Oto niektre ustawienia, a jest ich znacznie wicej:


     eenn__CCAA
        -- kanadyjski angielski,


     eenn__UUSS
        -- amerykaski angielski,


     ddee__DDEE
        -- niemiecki niemiecki,


     ffrr__FFRR
        -- francuski francuski.

  Jeli piszesz program i chcesz, aby mona go byo uywa na caym wiecie
  respektuj ustawienia lokalne. Najwaniejszym powodem jest to, e nie
  kady bdzie uywa tego samego zestawu znakw czy strony kodowej co ty.

  Upewnij si, e nie robisz czego takiego w swoich programach:


     /* sprawd czy to litera */
     if ( (( c >= 'a') && ( c <= 'z' )) ||
          (( c >= 'A') && ( c <= 'Z' )) ) { ... }

  Jeli napiszesz co takiego, to zakadasz, e uytkownik bdzie uywa tylko
  podstawowych znakw z kodu ASCII i nie bierzesz pod uwag, i moe uywa
  strony kodowej specyficznej dla swojego kraju. Pomija to takie znaki
  jak np. a-umlaut, ktre zostaoby uyte w rodowisku niemieckim. Zamiast
  tego powiniene raczej uywa funkcji, ktre respektuj lokalne ustawienia,
  jak np.  isalpha(). Jeli twj program wyranie wymaga tylko podstawowych
  znakw ASCII (US-ASCII), dalej uywasz funkcji isalpha(), ale musisz
  take ustawi zmienn LANG albo LC_CTYPE albo LC_ALL na "C" lub uy
  funkcji setlocale(LC_CTYPE, "C").

  Ustawienia lokalne pozwalaj na du elastyczno i robi pewne zaoenia, o
  ktrych programista mg zapomnie.

  Na przykad nie moesz z gry zaoy pozycji danego znaku na stronie
  kodowej. Nic nie stoi na przeszkodzie, eby np. stworzy sobie stron
  kodow, na ktrej "A" byoby na pozycji 99 a nie 65.

  Podstawow ide jest to, e rni ludzie mwi rnymi jzykami, przetsrzegaj
  rnych regu sortowania, uywaj rnych stron kodowych i mieszkaj w rnych
  krajach. Ustawienia lokalne i funkcje, ktre ich przstrzegaj daj rodki
  na respektowanie takich rzeczy i odpowiedniego ich traktowanie. Nie
  wymaga to duego nakadu pracy, tylko troch innego sposobu mylenia
  podczas pisania takich programw.


  33..  UUwwaaggii..



  +o  Aby ustawienia lokalne na moim komputerze dziaay musiaem odnowi
     kilka rzeczy. No i tak: ftp.torun.pdi.net w katalogu
     /pub/nls/locale.  znajduj si wszystkie potrzebne programy. Nie
     wiedziaem, e jest osobny pakiet "Locales" i jako si domyliem, e
     trzeba mie zainstalowane odpowiednie biblioteki libc i lib.so. Z
     tego powodu to HOWTO jest w wikszoci zapisem tego co ja musiaem
     zrobi, eby odnowi biblioteki. Jeli zrobisz to w taki sposb jak ja,
     bdziesz musia mie system ELF, albo zmieni swj na taki, jak ju
     ustawisz swoje lokalne definicje.


  +o  Wszystko co robiem, aby odnowi swj system, to to samo, co jest
     potrzebne, aby przej z a.out na ELF. Jeli tego nie zrobie, albo
     jeli zrobie to poprzez reinstalacj Linux-a, powiniene zdoby ostatni
     wersj ELF-HOWTO. Jest to wspaniay podrcznik, w ktrym znajdziesz
     dodatkowe wskazwki dotyczce instalacji bibliotek libc, ld.so i
     innych odnowie do ELF-a.


  +o  Przed instalacj czegokolwiek, przeczytaj odpowiednie pliki
     dostarczone wraz z wersj instalacyjn (README itp.). Jeli popsujesz
     sobie co, bo le zinterpretowae co, co ja tutaj napisaem, albo przez
     (oby nie) zrobienie czego co ja zrobiem, nie wi mnie prosz.


  +o  Jeli zapomnisz zainstalowa now bibliotek libc albo ld.so, to moesz
     doprowadzi nawet do tego, e nie bdziesz mg wystartowa systemu. Take
     lepiej mie pod rk dyskietk startow, i upewnij si, e wszelkie
     krytyczne albo niezamienialne dane s zarchiwizowane.


  44..  CCzzeeggoo ppoottrrzzeebbuujjeesszz..


  Kilka rzeczy musisz sobie ciagn. Wszystko czego potrzebujesz
  znajdziesz na ftp.icm.edu.pl Kiedy ja instalowaem u siebie ustawienia
  lokalne uywaem libc-5.2.18, ktra jest teraz troche przestarzaa. Jak na
  razie powiedziano mi, e biec wersj jest 5.4.17 i tak te umieszczam w
  opisie.  Przypuszczalnie libc-5.4.17 bdzie przestarzaa zanim zdysz
  mrugn wic po prostu uyj najnowszej dostpnej wersji.

  Rozwa uycie glibc (gnu libc) zamiast Linux libc 5 w pracach
  unaradawiajcych (internalizacyjnych). Glibc jest w peni unarodowiona i
  ma pene wsparcie dla programowania narodowego tak samo jak jest w peni
  przenaszalna FIXME i ma wbudowan obsug wtkw. Prawie caa internalizacja
  zrobiona w libc 5 wzita zosta z glibc. Lokalizacje i mapy klawiszy dla
  glibc s powizane z dodatkami o lokalizacjami glibc.

  Jeli jeste za uywaniem glibc, to moesz pomin to mini-howto.  Doczanie
  dodatkw lokalizacyjnych do kompilacji i instalacji glibc jest
  trywialne i opisane jest w dokumentacji do instalacji glibc.
  ednak ostrzegam, e pena aktualizacja nie jest trywialnym zadaniem! Mam
  nadziej, e RedHat (ktrego uywam) wypuci niedugo dystrybucj opart na
  glibc, bo jako nie umiecha mi si rekompilacja caego mojego systemu.
  Wszystkie ponisze pakiety moesz znale pod adresem ftp.icm.edu.pl w
  katalogu /pub/Linux/sunsite/GCC oprcz "make" -
  /pub/Linux/sunsite/devel/make oraz jdra - /pub/Linux/kernel/


  +o  ustawienia lokalne i rda zestaww znakw -- to jest to, co
     kompilujesz, uywajc localedef,


  +o  libc-5.4.x.bin.tar.gz -- biblioteki dzielone w wersji ELF dla
     bibliotek C i MATH.  Zauwa, e prekompilowany dla biblioteki
     libc-5.4.17 program "localedef" ma  przypuszczalnie w sobie bd i
     tworzy LC_CTYPE ze z liczb magiczn. Oznacza to przypuszczalnie, e
     jaka stara wersja "localedef" dostaa si do dystrybucji.

  +o  libc-5.4.x.tar.gz -- rda bibliotek dzielonych w wersji ELF -
     bdziesz tego potrzebowa, aby skompilowa localedef,

  +o  make-3.74.tar.gz -- moe bdziesz musia skompilowa "make", tak aby
     zawiera at na tzw. dirent bug,

  +o  release.libc-5.4.x -- ta wersja zawiera at, ktra pozwala skompilowa
     "make", mino ju sporo czasu odkd powsta bd w libc i przypuszczalnie
     nie musisz si ju tym przejmowa.

  +o  ld.so-1.8.x -- biblioteka do czenia dynamicznego w wersji ELF,


  +o  gcc-2.7.2+ -- kompilator C w wersji ELF,


  +o  jdro 2.0.x -- jdro w wersji ELF,


  +o  binutils 2.7.0.x -- rne narzdzia do binariw potrzebne do
     kompilacji.


  55..  IInnssttaallaaccjjaa wwsszzyyssttkkiieeggoo..


  Oto co zrobiem, aby wszystko zainstalowa. Miaem ju system ELF
  (kompilator, jdro ...).


  1. Najpierw zainstalowaem pakiet binutils:
      tar xzf binutils-2.6.0.2.bin.tar.gz -C /


  2. Potem zainstalowaem bibliotek do czenia:


        tar zxf ld.so-1.7.12.tar.gz -C /usr/src
        cd /usr/src/ld.so-1.7.12
        sh instldso.sh




  3. Potem binaria do libc. Przeczytaj odpowiednie pliki dotyczce
     instalacji w release.libc-5.4.17.


        rm -f /usr/lib/libc.so /usr/lib/libm.so
        rm -f /usr/include/iolibio.h /usr/include/iostdio.h
        rm -f /usr/include/ld_so_config.h /usr/include/localeinfo.h
        rm -rf /usr/include/netinet /usr/include/net /usr/include/pthread
        tar -xzf libc-5.4.17.bin.tar.gz -C /




  4. Teraz trzeba uruchomi ldconfig, eby zlokalizowa nowe biblioteki
     dzielone: ldconfig -v.


  5. Jest bd, ktry zosta ju poprawiony w libc. Powodowa on ze dziaanie
     "make" i innych programw.  Oto co zrobiem, eby skompilowa i
     zainstalowa "make":


        tar zxf make-3.74.tar.gz -C /usr/src
        cd /usr/src/make-3.74
        patch < cieka_do_release.libc-5.4.17
        configure --prefix=/usr
        sh build.sh
        ./make install
        cd ..
        rm -rf make-2.74




  6. Teraz mona skompilowa i zainstalowa localedef:


        mkdir /usr/src/libc
        tar zxf libc-5.4.17.tar.gz -C /usr/src/libc
        cd /usr/src/libc
        cd include
        ln -s /usr/src/linux/include/asm .
        ln -s /usr/src/linux/include/linux .
        cd ../libc
        ./configure
        make clean ; make depend
        cd locale
        make programs
        mv localedef /usr/local/bin
        mv locale /usr/local/bin




  7. Umie zestawy znakw tam, gdzie je znajdzie localedef.  Ja uyem
     zestaww znakw i locales z ftp.dkuug.dk (charmaps.tar i
     locales.tar).  W Polsce dostpne s pod adresem: ftp.arch.pwr.wroc.pl
     w katalogu /mirror/linux/nls/locale/dkuug.  Starsze "localedef"
     (5.2.18) szukao rde zestaww znakw w katalogu
     /usr/share/nls/charmap, ale teraz "localedef" szuka ich w katalogu
     /usr/share/i18n/charmaps oraz rde definicji lokalnych w
     /usr/share/i18n/locales


        mkdir /usr/share/i18n
        mkdir /usr/share/i18n/charmaps
        mkdir /usr/share/i18n/locales
        tar xf charmaps.tar -C /usr/share/i18n/charmaps
        tar xf locales.tar -C /usr/share/i18n/locales



  Nowsze "localedef" (5.4.17) s sprytniejsze i szukaj zbiorw rdowych
  definicji lokalnych podczas obsugi funkcji "copy".  Podczas, gdy
  starsze "localedef" musiay mie ju utworzone pliki rdowe definicji
  lokalnych, aby obsuy funkcj "copy".  Ponisza lista polece ma
  wysortowane zalenoci i moe by uyta, aby wygenerowa wszystkie objekty
  lokalne w zalenoci od uywanej wersji biblioteki libc, ale powiniene mc
  teraz utworzy tylko te, ktre chcesz.


     localedef -ci en_DK -f ISO_8859-1:1987 en_DK
     localedef -ci sv_SE -f ISO_8859-1:1987 sv_SE
     localedef -ci fi_FI -f ISO_8859-1:1987 fi_FI
     localedef -ci sv_FI -f ISO_8859-1:1987 sv_FI
     localedef -ci ro_RO -f ISO_8859-1:1987 ro_RO
     localedef -ci pt_PT -f ISO_8859-1:1987 pt_PT
     localedef -ci no_NO -f ISO_8859-1:1987 no_NO
     localedef -ci nl_NL -f ISO_8859-1:1987 nl_NL
     localedef -ci fr_BE -f ISO_8859-1:1987 fr_BE
     localedef -ci nl_BE -f ISO_8859-1:1987 nl_BE
     localedef -ci da_DK -f ISO_8859-1:1987 da_DK
     localedef -ci kl_GL -f ISO_8859-1:1987 kl_GL
     localedef -ci it_IT -f ISO_8859-1:1987 it_IT
     localedef -ci is_IS -f ISO_8859-1:1987 is_IS
     localedef -ci fr_LU -f ISO_8859-1:1987 fr_LU
     localedef -ci fr_FR -f ISO_8859-1:1987 fr_FR
     localedef -ci de_DE -f ISO_8859-1:1987 de_DE
     localedef -ci de_CH -f ISO_8859-1:1987 de_CH
     localedef -ci fr_CH -f ISO_8859-1:1987 fr_CH
     localedef -ci en_CA -f ISO_8859-1:1987 en_CA
     localedef -ci fr_CA -f ISO_8859-1:1987 fr_CA
     localedef -ci fo_FO -f ISO_8859-1:1987 fo_FO
     localedef -ci et_EE -f ISO_8859-1:1987 et_EE
     localedef -ci es_ES -f ISO_8859-1:1987 es_ES
     localedef -ci en_US -f ISO_8859-1:1987 en_US
     localedef -ci en_GB -f ISO_8859-1:1987 en_GB
     localedef -ci en_IE -f ISO_8859-1:1987 en_IE
     localedef -ci de_LU -f ISO_8859-1:1987 de_LU
     localedef -ci de_BE -f ISO_8859-1:1987 de_BE
     localedef -ci de_AT -f ISO_8859-1:1987 de_AT
     localedef -ci sl_SI -f ISO_8859-2:1987 sl_SI
     localedef -ci ru_RU -f ISO_8859-5:1988 ru_RU
     localedef -ci pl_PL -f ISO_8859-2:1987 pl_PL
     localedef -ci lv_LV -f BALTIC lv_LV
     localedef -ci lt_LT -f BALTIC lt_LT
     localedef -ci iw_IL -f ISO_8859-8:1988 iw_IL
     localedef -ci hu_HU -f ISO_8859-2:1987 hu_HU
     localedef -ci hr_HR -f ISO_8859-4:1988 hr_HR
     localedef -ci gr_GR -f ISO_8859-7:1987 gr_GR


  66..  II ccoo tteerraazz??


  Po przejciu omwionych powyej krokw powiniene mc uywa ustawie lokalnych
  na swoim komputerze.  Oto prosty przykadowy program.



     /* test.c : prosty przykadowy program do sprawdzenia czy
     ustawienia lokalne dziaaj
     */
      #include <locale.h>
      #include <stdio.h>
      #include <time.h>

      main(){
              time_t t;
              struct tm * _t;
              char buf[256];

              time(&t);
              _t = gmtime(&t);


              setlocale(LC_TIME,"");
              strftime(buf,256,"%c",_t);

              printf("%s\n",buf);
      }



  eby sprawdzi jakie s biece ustawienia moesz uy programu "locale".
  Skompiluj powyszy program i uruchom z rnymi ustawieniami.  gcc -s -o
  Test test.c Zobacz jakie s biece ustawienia: locale

     LANG=POSIX
     LC_COLLATE="POSIX"
     LC_CTYPE="POSIX"
     LC_MONETARY="POSIX"
     LC_NUMERIC="POSIX"
     LC_TIME="POSIX"
     LC_MESSAGES="POSIX"
     LC_ALL=

     Hmmm... ustawienia standardowe C...
     No to zmiemy na inne:

     export LC_TIME=en_CA -- kanadyjski angielski
     Test
     Sat 23 Mar 1996 07:51:49 PM

     A teraz francuski kanadyjski:
     export LC_TIME=fr_CA
     Test
     sam 23 mar 1996 19:55:27




  77..  NNaapprraawwaa bbdduu ""ccaattooppeenn""..


  Instalacja obsugi ustawie lokalnych naprawia automatycznie bd (a moe
  zalet) w poleceniu "catopen" w bibliotece libc.  Powiedzmy, e
  napiszesz program, ktry uywa komunikatw z katalogu
  /home/peeter/catalogs/de_DE.

  Teraz - jeli wykonasz nastpujce polecenia nie majc zainstalowanych
  ustawie lokalnych dla de_DE,


     export LC_MESSAGES=de_DE
     export NLSPATH=/home/peeter/catalogs/%L/%N.cat:$NLSPATH



  katalog z niemieckimi komunikatami nie zostanie otwarty.  Funkcja
  catgets pobierze komunikaty z katalogu standardowego.

  Dzieje si tak poniewa funkcja "catopen" wywouje funkcj "setlocale",
  eby pobra odpowiednie komunikaty, a funkcja "setlocale" zwrci bd
  pomimo tego, e zostaa ustawiona zmienna rodowiskowa. Nastpnie funkcja
  "catopen" prbuje zaadowa komunikaty zastpujc wszystkie "L" liter "C" w
  zmiennej NLSPATH.

  Moesz nadal uywa swojego katalogu z komunikatami bez definiowania
  ustawie lokalnych, ale musiaby bezporednio ustawi cz "L" zmiennej
  NLSPATH:


     export NLSPATH=/home/peeter/catalogs/de_DE/%N.cat:$NLSPATH



  ale to mija si z celem zastosowania zmiennych ustawie lokalnych.


  88..  PPyyttaanniiaa ii ooddppoowwiieeddzzii..


  Sekcja ta mogaby urosn i zmieni si w FAQ, ale jest jeszcze za maa.


  88..11..  mmssggccaatt


  Uywam Linux-a i napisaem taki program:
























     --------------------------------------------------------------------
     #include <stdio.h>
     #include <locale.h>
     #include <features.h>
     #include <nl_types.h>

     main(int argc, char ** argv)
     {
             nl_catd catd;

             setlocale(LC_MESSAGES, "");
             catd = catopen("msg", MCLoadBySet);
             fprintf(stderr,catgets(catd, 1, 1, "otwarcie komunikatw lokalnych nie powiodo si\n"));
             catclose(catd);
     }

     --------------------------------------------------------------------
     $ msg.m
     $set 1

     1 locale message pass\n
     --------------------------------------------------------------------



  Jeli uyj bezwzgldnej cieki dostpu w "catopen", np.:

  catopen("/etc/locale/msg.cat", MCLoadBySet);

  To jest dobrze. Ale jeli uywam poprzedniego przykadu "catopen" zwraca
  mi -1 (czyli, e si nie powiodo)

  Czciowa odpowied na to pytanie jest w poprzedniej sekcji, ale podam
  jeszcze troch dodatkowych informacji.

  Jest wiele "odpowiednich miejsc", gdzie moesz umieci katalog z
  komunikatami. Nawet gdyby nie ustawi zmiennej rodowiskowej NLSPATH, to
  jest ona nastpujco zdefiniowana w libc:


     $ strings /lib/libc.so.5.4.17 | grep locale | grep %L
     /etc/locale/%L/%N.cat:/usr/lib/locale/%L/%N.cat:/usr
     /lib/locale/%N/%L:/usr/share/locale/%L/%N.cat:/usr/
     local/share/locale/%L/%N.cat



  Wic jeli zrobie jedno z poniszych:

     $ export LC_MESSAGES=en_CA
     $ export LC_ALL=en_CA
     $ export LANG=en_CA



  to funkcja catopen("msg", MCLoadBySet); dziaaaby, gdyby twj katalog z
  komunikatami by jednym z:


     /etc/locale/en_CA/
     /usr/lib/locale/en_CA/
     /usr/lib/locale/msg/
     /usr/share/locale/en_CA/
     /usr/local/share/locale/en_CA/


  Jednak to nie zadziaa jeli nie masz zainstalowanych ustawie lokalnych
  dla en_CA, poniewa funkcja "setlocale" nie powiedzie si i w wywoaniu
  funkcji "catopen" w miejsce "L" zostanie podstawiona litera "C".



  99..  ZZaakkoocczzeenniiee..


  To tyle. Mam nadziej, e ten "podrcznik" pomg ci chocia troch. Jest
  zapewne duo miejsc, gdzie moesz szuka dodatkowych informacji na temat
  pisania programw zgodnych z ustawieniami lokalnymi. Zao si, e jeli
  poszukasz troch po sieci (WWW), to znajdziesz duo informacji.  Ulrich
  Drepper, ktry zaimplementowa wikszo kodu umidzynarodowiajcego, ma
  troche informacji na swojej stronie WWW; moesz tam zacz.  Jest take
  troch informacji na stronach informacyjnych i w podrczniku systemowym
  "man" o libc.


  99..11..  OOdd ttuummaacczzaa..


  Jeli znalaze jakie race bdy ortograficzne, gramatyczne, skadniowe,
  techniczne to pisz do mnie:

  B.Maruszewski@jtz.org.pl

  Oficjaln stron tumacze HOWTO jest http://www.jtz.org.pl/

  Aktualne wersje przetumaczonych dokumentw znajduj si na teje stronie.
  Dostpne s take poprzez anonimowe ftp pod adresem ftp.jtz.org.pl/HOWTO/

  Przetumaczone przeze mnie dokumenty znajduj si take na mojej stronie
  WWW. <http://www.jtz.org.pl/bartek/tlumaczenie.html> S tam te odwoania
  do Polskiej Strony Tumaczeniowej.

  Kontakt z nasz grup, grup tumaczy moesz uzyska poprzez list dyskusyjn
  jtz@ippt.gov.pl. Jeli chcesz sie na ni zapisa, to wylij list o treci
  subscribe jtz Imi Nazwisko na adres majordomo@ippt.gov.pl

  Zmiany wprowadzone przeze mnie do tego dokumentu to polskie odnoniki
  do serwerw ftp i WWW.
  W wersji v1.31 zostaa poprawiona nazwa pliku testowego z "test" na
  "Test", co jak zauway jeden z czytelnikw ma podstawowe znaczenie
  poniewa program "test" ju istnieje w systemie.





















