
   ----------------------
            xine
   ----------------------

     wolny i darmowy odtwarzacz wideo

zakres tego documentu:
----------------------

To jest dokumentacja uytkownika kocowego xine-lib i xine-ui. Wicej
informacji znajdziesz w katalogu doc/ obydwch pakietw.

o xine:
-------

xine to wolny (wolny jak wolno a nie powolno przyp. tum.)
i darmowy, na licncji GPL, odtwarzacz wideo dla systemw unixowych.
Obsuguje sekwencje mpeg-2 i mpeg-1 (zawierajce audio + wideo) ,
elementarne sekwencje mpeg (tylko audio/wideo, np. pliki mp3) jak i
pliki typu AVI (uywajc kodekw dll win32). Jest pewne wsparcie
dla sekwencji quicktime (ale wikszo kodekw audio i wideo jest
chronionych przez prawo wasnoci intelektualnej i te nie s wspierane).

xine odtwarza z sekwencji obraz i dwik i synchronizuje je.
Zalenie od waciwoci sekwencji odtwarzanie bdzie wymagao wicej lub
mniej czasu procesora, pena czstotliwo wywietlania ramek sekwencji 
mpeg-2 udaa si ju przy procesorze Pentium II 400 MHz.

xine moe odtwarza VideoCD, CD, SVCD i bezporednio DVD. Niestety status
prawny zaszyfrowanych/zablokowanych dyskw DVD nie jest jasny w niektrych
krajach, wic nie moemy doda do xine adnego kodu odszyfrowujcego DVD.
Aby odtwarza takie DVD bdziesz potrzebowa zewntrznych programw lub
czego na ksztat wtyczki do xine 'xine_dvd_plugin', ktry moe obsuy
uwierzytelnianie/odszyfrowanie DVD.
Grupa autorw projektu xine odmawia jakiejkolwiek odpowiedzialnoci za
takie uywanie programu xine.

Poczynajc od wersji xine 5.0, zaimplementowana zostaa
architektura pozwalajca na elastyczne uycie wtyczek, 
dziki ktrym moliwe bdzie w przyszoci wsparcie wielu innych
typw sekwencji i urzdze wyjciowych.

Obsugiwane platformy / wymagania:
-----------------------------------

- xine wymaga serwera X11 dla wyjcia wideo(8, 15, 16, 24 lub 32 - bitow
  gbi kolorw).
- xine wykrywa i uywa rozszerze MIT X video i X shared memory dla
  lepszej wydajnoci.
- jeli nie moesz uruchomi Xv na twojej platformie, powiniene
  uy 16bpp gbi kolorw dla uzyskania lepszej wydajnoci.
  Xv wydaje si cakiem dobrze pracowa z kad gbi kolorw.
- jeeli masz kart graficzn mga 200/400 moesz uy jako opcji
  wyjcia - wtyczki syncfb/teletux. Szczegy zobacz w README.syncfb 
- odtwarzanie audio jest wspomagane przez OSS, ALSA, ESD i ARTSD.
- aaxine uywa bibliotek aalib i moe pracowa na prawie kadym terminalu.
- eby skompilowa xine potrzebujesz w miar nowych wersji gmake, gcc
  i binutils.


xine powinien pracowa na kadej nowszym komputerze kompatybilnym
z architektur i386 (pentium i lepsze) uywajc GNU/Linux lub FreeBSD.
Zalenie od typu odtwarzanej sekwencji wideo, bdziesz potrzebowa
wicej lub mniej mocy procesora, dla pynnago odtwarzania. Odtwarzanie
DVD zacznie dobrze dziaa na systemach opartych o Pentium II 400Mhz
(lub rwnowanych). Zbyt duo niewiadomych jest w tym rwnaniu wic
ta granica moe si waha.

Pomylnie przetestowane karty graficzne (uywajce Xv) dla PC to:
nVidia Riva TNT (oryginalne sterowniki NVidii "closed-source"),
nVidia Riva TNT 2, Matrox G400, ATI AIW Rage128-16MB,
3dfx voodoo3 2000 PCI 16Mb

Nastpujce karty zostay zgoszone jako dziaajce, ale nie jest jasne
czy uywaj Xv czy nie (prosz zwrci si do listy dyskusyjnej
uytkownikw xine):
Trident 9660, ATI AIW M64-8Mb PCI, ATI RageII 8MB.

xine powinien da sobi rad z odtwarzaniem wideo na kadym dziaajcym
x-serwerze z kad kart graficzn, ale z duo gorsz wydajnoci ni
z rozszerzeniem Xv.

Dodatkowo, xine pracuje na i386-solaris, na maszynach sparc uywajcych
linuxa lub solarisa (Creator-3D dziaa), zobacz README.solaris dla
dodatkowych informacji. Rwnie wspierane: niektre systemy powerpc
uywajce linuxa oraz IRIX na procesorach MIPS.


uytkowanie:
------------

Moesz uruchomi xine bez adncyh opcji lub podajc jedn lub wicej
sekwencji wejciowych bezporednio. xine testuje czy moe uy
rozszerze Xv i jeli nie - sam uyje XShm, ale ten test moe zawie.
Moesz okreli wyjcie wideo uywajc opcji "-V", np:

xine -V XShm

zmusi xine do uycia XShm albo zwykego X11.

Jeli chcesz wysa dwik przez sie za pomoc ESD, ustaw zmienn
rodowiskow ESPEAKER przed uruchomieniem xine.

Sekwencj wejcia moe by nazwa pliku lub co co nazywamy
"MediaResourceLocator" MRL, ktry wyglda podobnie do URLa.
Najpierw podaj rdo wejcia przed "://" nastpnie specyficzny
identyfikator rda wejcia. Jakich rde wejcia moesz uy,
zaley od tego jakie wtyczki wejcia zainstalowae (dla zwykych
plikw moesz pomin identyfikator rda wejcia). Sprbuj

Sprbuj

$ xine --help

by otrzyma pen informacj o uytkowaniu.

xine uywa protokou xdnd (Versja 3) wic jeli masz wyszukiwark plikw
z nim wsppracujc (np gmc) moesz po prostu "przecign" pliki wideo
na xine by je odtworzy.

Odtwarzanie scieki 3 z VCD:

$ xine vcd://3

Przykad bezporedniego dostpu do DVD:

$ xine dvd://VTS_01_1.VOB


Skrty klawiatury:
-------------------

Klawisz           Akcja

<RETURN>          odtwrz
<SPACJA>, P       stop klatka
<Gra>/<D>      szybki podgld / zwolnienie

0                 znajd pocztek aktualnej sekwencji
1-9               przejd do 10-90% aktualnej sekwencji
<Lewo>/<Prawo>    przeskocz -+ 15 sec (+CTRL: 60 sec)
<PgUp>/<Wstecz>   przeskocz do poprzedniej pozycji na licie
<PgDown>/<Naprzd>przeskocz do nastpnej pozycji na licie

F                 Przecz do trybu penoekranowego/okna
A                 przecz proporcje ekranu (AUTO/16:9/4:3/DVB)
I                 wcz tryb przeplotu
"<",">"           zmodyfikuj rozmiar okna wyjwietlania
+ -               zmie kana audio
, .               zmie kana napisw
N M               wyreguluj synchronizacj a/v
<HOME>              zresetuj synchronizacj a/v

Q                 zakocz

wicej w krtce.

Kliknij prawym przyciskiem na okno wyjcia wideo (lub nacinij "G")
aby ukry panel.

wybieranie cieki audio:
-------------------------

Podaj opcj "-a" aby wybra wymagan ciek audio:

xine -a 3 test.mpg

odtworzy 3-ci dostpn ciek audio (wraz z obrazem, oczywicie).

Alternatywnie moesz uy interfejsu uytkownika do selekcji
cieki audio.


wybieranie napisw:
-------------------

Napisy s doczane w oddzielnych ciekach, tak jak dwik.
Zazwyczaj cieka 0 to napisy w domylnym jzyku. Uyj
opcji "-u" aby wybra potrzebn ciek napisw:

xine -u 0 test.vob

wywietla napisy ze cieki 0.

Alternatywnie moesz uy interfejsu uytkownika do selekcji
cieki napisw.


Uywanie LIRC z xine:
---------------------

xine moe by sterowany zdalnie przez podczerwie. Do tego potrzebujesz
zainstalowanego LIRC'a (http://www.lirc.org). Powiniene zcign
najnowsz wersj CVS jeli twj system pracuje na najnowszych jdrach
linux'a (seria 2.2 lub 2.4).

Musisz doda kilka lini do twojego ~/.lircrc:
begin
	remote = SAMSUNG
	button = Button_Play
	prog   = xine
	repeat = 0
	config = PLAY
end
begin
	remote = SAMSUNG
	button = Button_Src
	prog   = xine
	repeat = 0
	config = DVD
end
begin
	remote = SAMSUNG
	button = Button_1
	prog   = xine
	repeat = 0
	config = 10%
end
...

Dostpne komendy to (uwaga na wielko liter):

 - zakoczenie programu:
      quit
 - ustawienie aktualnej pozycji w aktualnie odtwarzanej sekwencji:
      0%, 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, 70%, 80%, 90% 
 - odtwarzanie lub zatrzymanie:
      play
 - stop klatka:
      pause
 - wysunicie nonika:
      eject
 - przeskoczenie do nastpnego/poprzedniego MRL w licie:
      next, prev
 - wybr nastpnej / poprzedniej cieki audio:
      audio+, audio-
 - wybr nastpnej / poprzedniej cieki napisw:
      spu+, spu-
 - wgranie listy odtwarzania z DVD/VCD:
      dvd, vcd
 - ukrycie / odkrycie panelu / okna wyjcia wideo:
      hidegui, hideoutput
 - przeczenie trybu wywietlania okno <-> peny ekran
      fullscr


Wolno, DVD i te sprawy:
-------------------------

xine jest wolnym oprogramowaniem. "wolne oprogramowanie" jest w pewnym
stopniu zwizane z "otwatymi rdami". Ale znaczenie "wolnego oprogramowania"
idzie duo dalej: jest ono zwizane z wolnoci uytkownikw takiego
oprogramowania. Jeli masz czas, prosz przeczytaj, co "Free Software
Foundation" mwi na temat wolnoci i oprogramownia:
http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.pl.html

Bardzo specificznym zagroeniem jest, kiedy dotyczy to DVD: przemys
filmowy dopenia wszelkich moliwych wysikw aby ograniczy odtwarzanie
pyt DVD do kontrolowanych urzdze. Wikszo obecnie sprzedawanych
pyt DVD jest zaszyfrowana (zablokowana) i w niektrych krajach
(zwaszcza w USA), nielegalnym jest odszyfrowywanie (odblokowywanie) ich,
nawet do celw prywatnego uytku (ogldnicia). Mamy nadziej e wikszo
ludzi zgodzi si z faktem, e jest to problematyczny sposb traktowania
klientw.
Grupa Projektu xine potpia te wysiki przemysu filmowego - prbujc
zapobiega stratom w sprzeday t drog z pewnoci pokazuje brak szacunku
do wszystkich swoich uczciwych klientw. Z drugiej jednak strony, Grupa
Projektu xine jest przeciwna amaniu obecnego prawa. Nikt aktualnie nie wie
dokadnie czy gdziekolwiek na wiecie jest legalne  pisanie, posiadanie i
uywanie oprogramowania do OGLDANIA zaszyfrowanych pyt DVD. Dopki
ten temat pozostaje niejasny (i wydaje si potencjalnie bardzo
niebezpieczny), xine nie zawiera adnego specyficznego kodu do odblokowywania 
DVD. Wydaje si jednak, e osoby trzecie pracuj nad takimi rozszerzeniami.
Moliwe e s miejsca gdzie jest to legalne. Ktrkolwiek drog obierzesz
- nie bdziesz w stanie odtwarza zaszyfrowanych DVD za pomoc
"czystego" programu xine. Prosz zauwarzy e nie jest to "bd" albo braki
w funkcjonalnoci, ale czysto prawny problem. Byoby wspaniale rozwiza
ten problem (np. przez przekonanie ameryki i/lub przemysu filmowego e
s naprawd nudni i niepotrzebnie nie-fair wobec klientw tak jak dla
uytkownikw i programistw wolnego oprogramowania), ale dodawanie
kodu odszyfrowujcego DVD do xine - nie rozwie tego problemu.


Uyte oprogramowanie:
---------------------

xine uywa oprogramowania z nastpujcych zewntrznych projektw
wolnego oprogramowania:

- libac3 Aarona Holtzmana i Michaela Lespinasse
- libmpeg2 Aarona Holtzmana i Michaela Lespinasse
- libmad Roberta Lesliego
- libmpg123 z projektu mpg123 Michaela Hippa
- libffmpeg Gerarda Lantau'a

...bez tych wietnych programw xine nie byoby oczywicie tym
czym jest teraz.

Rwnie wielkie podzikowania dla Linux Video and DVD Project "LiViD"
(http://www.linuxvideo.org/), skd oryginalny pomys wolnego
i darmowego odtwarzacza DVD.

Autorzy xine:
-------------------

  Gwny programista xine:
    Guenter Bartsch

  Rne sugestie, poprawki bdw i kompilacji, wtyczka alsa, gui
    Daniel Caujolle-Bert 

  Programowanie dwiku
    Siegfried Langauf 

  Dostarczenie wietnych "hackw" libmpeg2 i libac3:
    Michael Lespinasse
  
  ...i wielu innych, zobacz plik xine-lib/AUTHORS


Kontakt z projektem xine:
----------------------------

  Strona domowa projektu xine:

       http://xine.sourceforge.net

   Informacja zwrotna, lub ch pomocy mile widziana, kontakt:

       lista dyskusyjna uytkownikw xine <xine-user@lists.sourceforge.net>

---
Wersja tego pliku:
$Id: README_pl,v 1.4 2001/10/11 19:20:15 heikos Exp $

*********************************
* Tumaczenie: Bartomiej Muryn *
* Uwagi do tumaczenia prosz   *
* przesya na adres            *
*      _4ever_@irc.pl           *
*********************************

